Sul yr Hinsawdd: rhoi llais i eglwysi lleol

I nodi Diwrnod Rhyngwladol yr Amgylchedd ar 5 Mehefin 2020, mae menter newydd wedi ei lansio i ffocysu gwaith eglwysi ar draws Prydain ac Iwerddon sydd wedi ymrwymo i wrthsefyll newid hinsawdd. Trefnwyd Sul yr Hinsawdd gan Eglwysi ynghyd ym Mhrydain ac Iwerddon, gyda chefnogaeth elusennau megis CAFOD, Cymorth Cristnogol, Tearfund, A Rocha UK, ac Operation Noah.

Anogir eglwysi lleol i gynnal Sul yr Hinsawdd yn lleol ar unrhyw adeg yn ystod y flwyddyn sy’n dechrau ar 6ed Medi 2020 (Sul cyntaf Tymor y Cread, sy’n digwydd yn flynyddol). Darperir adnoddau rhad ac am ddim sy’n addas i bob traddodiad a dull addoli. Yn ystod ei Sul yr Hinsawdd lleol, fe wahoddir pob eglwys i wneud un neu fwy o’r tri pheth canlynol:

  • Oedfa’r hinsawdd: Cynnal gwasanaeth wedi ei ganoli ar yr hinsawdd, er mwyn archwilio sail ddiwinyddol a gwyddonol gofalu am y cread a gweithredu am yr hinsawdd, gweddïo ac ymrwymo i weithredu.
  • Ymrwymo:  Ymrwymo fel cymuned eglwysig leol i gymryd camau gweithredol hirdymor i leihau ei hallyriadau nwyon tŷ gwydr.
  • Codi llais: Ymuno ag eglwysi eraill a’r gymdeithas ehangach trwy ychwanegu ei henw i alwad ar y cyd i lywodraeth y Deyrnas Unedig gymryd camau mwy mentrus o lawer am newid hinsawdd yn y wlad hon cyn COP26, a chryfhau ei hygrededd i arwain y gymuned ryngwladol i fabwysiadu camau mwy sylweddol o lawer yn COP26.

Uchafbwynt yr ymgyrch fydd Sul yr Hinsawdd cenedlaethol ar Sul 5ed Medi 2021 i rannu ymrwymiadau’r eglwysi a gweddïo dros weithredu mentrus ac arweiniad dewr yn COP26.

Meddai Andy Atkins, Prif Weithredwr A Rocha UK, a chadeirydd y glymblaid:

“Gydag argyfwng yr hinsawdd yn cyflymu a’r Deyrnas Unedig yn croesawu’r byd i drafodaethau hinsawdd COP26 yn Nhachwedd 2021 yn Glasgow, rydym yn credu i’r amser ddod i’r holl eglwysi ar draws y DU weddïo a gweithredu ynghylch argyfwng yr hinsawdd, fel y buom yn ei wneud ynghylch pandemig Covid-19.

“Ein gweledigaeth yw gadael etifeddiaeth barhaol o filoedd o eglwysi ledled gwledydd Prydain sydd wedi eu harfogi’n well i ymdrin â’r mater hanfodol hwn fel rhan o’u disgyblaeth a’u cenhadaeth reolaidd; a gwneud cyfraniad sylweddol iawn i ymdrechion y gymdeithas sifil i sicrhau gweithredu cenedlaethol a rhyngwladol digonol yng nghynhadledd COP26.”

Meddai Cyfarwyddwraig Eiriolaeth Fyd-eang Tearfund, Dr Ruth Valerio, awdur Saying Yes to Life: Llyfr Grawys 2020 Archesgob Caergaint:

“Mae’r argyfwng presennol wedi newid y ffordd yr ydym yn gweld y byd. Mae wedi ein hatgoffa pa mor fregus yw bywyd, wedi datgelu’r gagendor rhwng y cyfoethogion a’r tlodion, ac wedi datgelu’r difrod a wnaethom i’r cread yn ehangach. Ond mae hefyd wedi ein helpu i garu ein cymdogion ac wedi dwyn cymunedau ynghyd. Mae Sul yr Hinsawdd yn gyfle gwych i ymateb i’r newidiadau cymdeithasol mawr yma: i oedi ac ail-ddychmygu sut allai bywyd fod; i ymrwymo i fyw yn wahanol ein hunain; a galw ar lywodraeth y DU i ailadeiladu ein heconomi mewn ffordd sy’n mynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd ac yn adeiladu gwell byd i bawb.”

Meddai’r Barch. Judith Morris, Ysgrifennydd Cyffredinol Undeb Bedyddwyr Cymru:

“Mae Sul yr Hinsawdd yn gyfle hanfodol i bob eglwys weithredu mewn ffyrdd sydd fawr eu hangen i fynd i’r afael ag un o’r Materion pwysicaf, a mwyaf brys, sy’n wynebu ein planed. A ninnau’n stiwardiaid ar gread Duw, mae’n hollbwysig ein bod yn ymwneud yn weithredol â newid hinsawdd ac yn ymdynghedu i ddiogelu’r dyfodol ar gyfer cenedlaethau i ddod. Mae angen i ni wneud newidiadau cyn ei bod hi’n rhy hwyr a gobeithiwn y bydd y fenter hon yn ysgogi pob Cristion yng Nghymru i weithredu.”

Meddai Esgob Caersallog, y Gwir Barchedig Nicholas Holtam, yr Esgob sy’n gyfrifol am yr amgylchedd yn Eglwys Loegr:

“Er i’n ffocws gael ei symud yn y misoedd diwethaf o newid hinsawdd gan heriau ymateb i COVID-19, nid yw argyfwng yr hinsawdd wedi diflannu, a mae’r mis Mai sychaf ers dechrau cofnodi yn ein hatgoffa o hynny mewn ffordd amserol. Bydd Sul yr Hinsawdd yn adnodd arbennig i helpu plwyfi Eglwys Loegr i ddeall ac ymateb i’r argyfwng hinsawdd. Wrth i ni weithio ar y camau y bydd angen i ni eu cymryd i ostwng ein hallyriadau carbon yn flynyddol er mwyn atal ein hallyriadau net yn llwyr erbyn 2030, bydd Sul yr Hinsawdd yn ysgogi, hybu ac ysbrydoli ein heglwysi i barhau â’r daith hon.”

Meddai Esgob Salford, yr Esgob John Arnold, yr Esgob sy’n gyfrifol am yr amgylchedd ar ran Esgobion Catholig Cymru a Lloegr:

“Mae angen i ni gydnabod y difrod yr ydym yn ei wneud i’r amgylchedd a’n methiant i ofalu am ein brodyr a’n chwiorydd yn ein cartref cyffredin. Yn y byd wedi’r pandemig, mae cynllun Sul yr Hinsawdd yn gyfle arbennig i blwyfi Catholig yng Nghymru a Lloegr, yn ogystal â’n brodyr a chwiorydd ecwmenaidd, ddeall ein cyfrifoldeb i iacháu’r blaned a gweddïo a gweithredu mewn ymateb i argyfwng yr hinsawdd.”

Meddai Cadeirydd Eco-Congregation Scotland, Mary Sweetland, elusen ecwmenaidd sy’n cefnogi 500 o eglwysi o bob enwad yn yr Alban yn eu gweithgarwch amgylcheddol:

“Mae angen i ni Gristnogion sy’n poeni am gread Duw, weithredu i fynd i’r afael ag argyfwng yr hinsawdd nawr ac ar ran cenedlaethau’r dyfodol. Pan fyddwn yn croesawu miloedd o bob rhan o’r byd, ar lein neu yn bersonol i COP26, gallwn oll ddangos ein bod ni’n gweithredu ac yn arwain trwy esiampl yn ein heglwys ac ar draws gwledydd Prydain. Rydym oll yn rhannu cyfle unigryw yn y flwyddyn sy’n dod i newid yn sylfaenol, gan gymryd camau ymarferol yn ein hymddygiad ein hunain ac yn galw ar lywodraethau i gytuno gweithredu byd-eang pan fyddant yn cyfarfod yn Glasgow. Mae Sul yr Hinsawdd yn helpu cysylltu hyn yn uniongyrchol â’n bywyd ysbrydol ein hunain, yn helpu eglwysi lleol i ganolbwyntio ar yr amgylchedd wrth addoli, gweddïo a gweithredu.”

I gofrestru ar gyfer Sul yr Hinsawdd ymwelwch â’r wefan: www.climatesunday.org

Nodiadau i olygyddion:
Trefnir Sul yr Hinsawdd gan Rwydwaith Materion Amgylcheddol Eglwysi ynghyd ym Mhrydain ac Iwerddon (CTBI). Mae’r Rhwydwaith yn casglu ynghyd ‘arweinyddion’ amgylcheddol y prif enwadau, rhai urddau Cristnogol, a’r asiantaethau Cristnogol ym meysydd yr amgylchedd, argyfyngau a datblygu. Ymhlith y mudiadau sydd eisoes wedi cefnogi’r fenter yn swyddogol mae CAFOD, Cymorth Cristnogol, Tearfund, A Rocha UK, Operation Noah, Climate Stewards, Eco-Congregation Scotland, Green Christian, Eglwys Loegr, yr Eglwys Fethodistaidd, Undeb Bedyddwyr Prydain Fawr, Undeb Bedyddwyr Cymru, yr Eglwys Ddiwygiedig Unedig, Eglwys yr Alban, Cytûn (Eglwysi ynghyd yng Nghymru), Undeb yr Annibynwyr Cymraeg a’r Eglwys yng Nghymru.

Cyswllt y wasg (Saesneg):
James Anthony (Cydlynydd Sul yr Hinsawdd): james@climatesunday.org or 07877319496
(Cymraeg): Gethin Rhys (Swyddog Polisi Cytûn): gethin@cytun.cymru neu 07889 858062

https://www.climatesunday.org/