Mae etholiad Senedd 2026 wedi arwain at y newid mwyaf yng nghyfansoddiad Senedd Cymru ers dechrau datganoli. Mae ehangu’r Senedd i 96 aelod, ynghyd â chyflwyno system etholiadol fwy cyfrannol, wedi creu Siambr fwy amrywiol yn wleidyddol, heb unrhyw blaid gyda mwyafrif.

Mae’r siart isod yn rhoi dadansoddiad manwl o gyfansoddiad newydd y Senedd.

Plaid Cymru yw blaid fwyaf y Senedd, a hynny am y tro cyntaf ers sefydlu’r blaid 100 mlynedd yn ôl. Mae arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth, wedi datgan ei fwriad i gipio rôl y Prif Weinidog.

Mae Reform UK hefyd wedi ennill cynrychiolaeth sylweddol yn y Senedd am y tro cyntaf, digon i ffurfio’r wrthblaid, tra bod Llafur wedi gweld gostyngiad dramatig yn nifer ei seddi. Felly hefyd bu hanes y Ceidwadwyr Cymreig, ac mae’r Democratiaid Rhyddfrydol yn parhau gydag un aelod etholedig yn unig, tra bod y Gwyrddion wedi ennill dwy sedd am y tro cyntaf.  

Disgwylir i’r Senedd weithredu mewn amgylchedd gwleidyddol cydweithredol. Ond, gyda gwahaniaethau mawr ar lefel polisi rhwng pleidiau’r chwith, y canol a Reform, ni fydd hynny yn hawdd i’w wneud.

Bydd adeiladu clymbleidiau a chydweithio ar sail materion penodol yn chwarae rhan bwysicach wrth ffurfio a chynnal Llywodraeth nesaf Cymru. Gall pleidiau llai a grwpiau unigol gael mwy o ddylanwad dros ddeddfwriaeth a blaenoriaethau polisi nag yn y Seneddau blaenorol.

Bwriad y trefniadau etholiadol newydd oedd gwneud y Senedd yn fwy cynrychioliadol o’r pleidleisiau a fwriwyd ledled Cymru. Mae’r canlyniadau’n awgrymu bod cydbwysedd y seddi yn adlewyrchu cyfran y bleidlais genedlaethol yn fwy agos nag o dan y system flaenorol.

Dywedodd Dr Cynan Llwyd, Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn: “Mae Cytûn: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru, yn llongyfarch Plaid Cymru ar ei buddugoliaeth yn etholiad Senedd 2026, ac yn llongyfarch Rhun ap Iorwerth wrth iddo baratoi i wasanaethu fel Prif Weinidog Cymru.

Ar adeg o newid yn ein bywyd cenedlaethol, gweddïwn drosto ef, dros holl aelodau etholedig y Senedd, a thros bawb sy’n cario cyfrifoldebau gwasanaeth cyhoeddus. Gofynnwn i Dduw roi doethineb, gostyngeiddrwydd a dewrder iddynt, ac i gryfhau pob ymdrech a wneir er lles pawb.

Mae Cytûn yn barod i gydweithio’n adeiladol â Llywodraeth newydd Cymru a chyda phartneriaid ledled cymdeithas i feithrin undod, cydweithrediad a gobaith. Croesawn yn arbennig yr alwad am “dosturi di-ildio”, a gweddïwn y bydd yr ysbryd hwn yn siapio bywyd cyhoeddus yng Nghymru yn y blynyddoedd i ddod.”

Wrth i Gymru fynd i’r gorsafoedd pleidleisio heddiw yn Etholiad Senedd Cymru 2026, mae Cytûn: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru yn gwahodd eglwysi, cymunedau a phleidleiswyr i fyfyrio ar yr alwad Gristnogol at undod.

Mewn neges fideo newydd a recordiwyd ar gyfer diwrnod yr etholiad, mae Dr Cynan Llwyd, Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, yn tynnu ar eiriau Effesiaid 4, gan annog pobl ledled Cymru i geisio gostyngeiddrwydd, amynedd a heddwch ar adeg o newid gwleidyddol a thrafodaeth gyhoeddus.

Mae Dr Llwyd yn atgoffa gwylwyr fod etholiadau’n bwysig iawn, gan siapio bywyd ein cymunedau a chyfeiriad Cymru i’r dyfodol. Ond mae hefyd yn galw ar Gristnogion, eglwysi a phawb o ewyllys da i wrthsefyll rhaniad, i wrando’n hael, ac i gydweithio er lles pawb y tu hwnt i ddiwrnod pleidleisio.

Mae Cytûn yn annog pawb i wylio’r neges, i weddïo dros Gymru, ac i gadw cynrychiolwyr etholedig, ymgeiswyr a chymunedau yn eu gweddïau wrth i’r broses ddemocrataidd fynd rhagddi.

Wrth i etholiad y Senedd agosáu, mae Cytûn wedi bod yn ymgysylltu ag ymgeiswyr o bob rhan o’r sbectrwm gwleidyddol, gan eu gwahodd i fyfyrio nid yn unig ar flaenoriaethau eu pleidiau ond hefyd ar y gwerthoedd a’r profiadau sy’n llywio eu hagwedd at fywyd cyhoeddus. Nod y sgyrsiau hyn yw annog ymgysylltiad dyfnach â’r dewisiadau sy’n wynebu pleidleiswyr, ac amlygu pwysigrwydd arweinyddiaeth ystyriol sy’n seiliedig ar werthoedd yng Nghymru.

Drwy gydol y gyfres hon, mae’r ffocws wedi bod ar edrych y tu hwnt i’r penawdau i ystyried sut mae ymrwymiadau gwleidyddol yn cysylltu â lles cymunedau, ymdrech am gyfiawnder, a chyfrifoldebau’r rhai sy’n ceisio swydd gyhoeddus. Ar adeg pan y gall trafodaeth gyhoeddus yn aml gael eu bolareiddio neu eu trafod yn arwynebol, mae creu lle ar gyfer trafodaeth fwy myfyriol yn amserol ac yn angenrheidiol.

Rydym bellach yn dod â’r gyfres hon i ben gyda’n cyfweliad olaf, sy’n cynnwys Joe Carter o blaid Democratiaid Rhyddfrydol Cymru. Yn y sgwrs hon, rydym yn parhau i archwilio’r cymhellion, y blaenoriaethau a’r safbwyntiau sy’n sail i’w ymgeisyddiaeth, gan gynnig cyfle i ddarllenwyr ystyried sut mae’r rhain yn cyd-fynd â’r heriau a’r cyfleoedd sy’n wynebu Cymru heddiw.

Wrth i ddiwrnod y bleidlais agosáu, gobeithiwn y bydd y cyfweliad hwn, ynghyd â’r gyfres ehangach, yn cefnogi cyfranogiad gwybodus a myfyrdod gofalus ymhlith pawb sy’n paratoi i fwrw eu pleidlais.

Darllenwch ddadansoddiad cymharol o faniffestos y pleidiau drwy’r ddolen hon.

Gyda maniffesto pob prif blaid bellach wedi’i gyhoeddi, mae Cytûn wedi rhyddhau dadansoddiad wedi’i ddiweddaru o safbwyntiau’r pleidiau i helpu cymunedau ffydd i ymgysylltu ag etholiad y Senedd ar 7 Mai — gan atgoffa pleidleiswyr y bydd ymgeiswyr annibynnol a phleidiau llai hefyd ar y papur pleidleisio.

Wrth i’r chwe phrif blaid sy’n cystadlu yn etholiad y Senedd ar 7 Mai 2026 cyhoeddi eu maniffestos llawn, mae Cytûn – Eglwysi Ynghyd yng Nghymru wedi rhyddhau Diweddariad i Friff Maniffesto Etholiad y Senedd 2026 — atodiad manwl i’r ddogfen a gyhoeddwyd ym mis Mawrth 2026.

Roedd y briff gwreiddiol yn tynnu ar arwyddion polisi cyn-maniffesto ac ymrwymiadau’r pleidiau oedd ar gael ar y pryd. Mae’r diweddariad yn adolygu’r maniffestos gorffenedig yn llawn, ynghyd â dadansoddiad economaidd annibynnol — gan gynnwys asesiadau gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllidol — i gynnig cymhariaeth fwy manwl a chynhwysfawr o’r hyn y mae pob plaid yn ei addo mewn gwirionedd.

Beth sydd newydd yn y diweddariad?

Mae’r diweddariad yn archwilio’r chwe phlaid ar draws pum maes polisi blaenoriaeth Cytûn: Iechyd, Addysg, yr Economi, Materion Rhyngwladol a Newid Hinsawdd, a’r Eglwys a’r Dinesydd.

Ar iechyd, mae amseroedd aros y GIG yn dominyddu agenda pob plaid. Mae Llafur yn cynnig Cronfa Ysbytai’r Dyfodol o £4 biliwn; mae Plaid Cymru am osod targedau amser aros penodol; byddai’r Ceidwadwyr yn cyhoeddi argyfwng iechyd yn syth os down i rym; byddai’r Democratiaid Rhyddfrydol yn buddsoddi £300 miliwn mewn gofal cymdeithasol wedi’i ariannu gan godiad treth incwm o 1c; ac mae’r Gwyrddion yn gosod ataliad ac ymyrraeth gynnar wrth wraidd eu gweledigaeth iechyd. Mae Reform UK yn ymrwymo i leihau amseroedd aros drwy arbedion effeithlonrwydd.

Ar yr economi, y gwahaniaeth amlycaf yw ar drethiant. Mae’r Ceidwadwyr Cymreig yn cynnig toriad o 1c i’r gyfradd sylfaenol o dreth incwm a diddymu’r Dreth Trafodiadau Tir ar brynu cartrefi — ymrwymiadau y mae’r Sefydliad Astudiaethau Cyllidol wedi’u disgrifio fel rhai anodd eu cysoni â chynlluniau gwariant ehangach y blaid. Y Democratiaid Rhyddfrydol yw’r unig blaid sy’n cynnig codiad treth. Mae’r Gwyrddion yn cynnig disodli’r dreth gyngor yn gyfan gwbl â Threth Gwerth Tir.

Wrth ystyried Cenedl Noddfa — fframwaith cymorth Cymru i ffoaduriaid a cheiswyr lloches — mae Llafur, Plaid Cymru, y Democratiaid Rhyddfrydol a’r Gwyrddion i gyd yn cefnogi cynnal a datblygu’r polisi, tra bod y Ceidwadwyr a Reform UK ill dau wedi addo ei ddiddymu. Dylai aelodau fod yn ymwybodol na all y rhan fwyaf o addewidion mewnfudo yn yr etholiad hwn gael eu cyflawni gan y Senedd, gan fod mewnfudo yn fater a gedwir i San Steffan.

Cyfweliadau ag ymgeiswyr

Mae Cytûn wedi cyhoeddi cyfweliadau â chynrychiolwyr pump o’r chwe phrif blaid, yn archwilio eu safbwyntiau ar faterion o bwys i gymunedau ffydd yng Nghymru. Mae’r cyfweliadau ar gael nawr:

The interviews are available now:

Peredur Owen Griffiths Plaid Cymru

Darren Millar Ceidwadwyr

Paul Rock Y Blaid Werdd

James Evans Reform UK

Huw Thomas Labour

Mae cyfweliad â chynrychiolydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig yn cael ei drefnu ar hyn o bryd a bydd yn cael ei gyhoeddi ar y wefan maes o law.

Mae Cytûn yn annog darllenwyr i ymgysylltu â’r holl gyfweliadau fel rhan o’u myfyrdod gweddigar cyn diwrnod y bleidlais ar 7 Mai.

Pwy fydd ar eich papur pleidleisio?

Er bod y chwe phrif blaid — Llafur Cymru, Plaid Cymru, y Ceidwadwyr Cymreig, Democratiaid Rhyddfrydol Cymru, Reform UK, a Phlaid Werdd Cymru — i gyd wedi cyhoeddi maniffestos llawn ac yn cystadlu am seddi ledled Cymru, efallai y bydd pleidleiswyr yn gweld ymgeiswyr o ystod ehangach o safbwyntiau gwleidyddol ar eu papurau pleidleisio. Bydd pleidiau llai ac ymgeiswyr annibynnol yn sefyll mewn etholaethau ar draws Cymru ac, o dan y system gyfrannol newydd, mae eu pleidleisiau yn cyfrif go iawn.

Dyma’r etholiad Senedd gyntaf a gynhelir dan system gyfrannol: etholir 96 Aelod ar draws 16 etholaeth chwe-aelod drwy ddull D’Hondt. Nid yw unrhyw blaid sengl yn disgwyl ennill mwyafrif cyffredinol, sy’n golygu y gallai blaenoriaethau pleidiau llai ac ymgeiswyr annibynnol fod yn allweddol wrth lunio Llywodraeth Cymru nesaf.

I ddarganfod pwy sy’n sefyll yn eich etholaeth — gan gynnwys pob ymgeisydd plaid lai ac annibynnol — ewch i whocanivotefor.wales, adnodd annibynnol a di-blaid sy’n rhestru pob ymgeisydd ar y papur pleidleisio yn eich ardal. Er bod y wefan hon yn adnodd defnyddiol, ni allwn gymryd cyfrifoldeb am y cynnwys, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn gwirio cyn mynd i’r orsaf bleidleisio!

Ymgysylltu mewn gweddi ac yn feddylgar

Nid yw Cytûn yn cefnogi unrhyw blaid nac ymgeisydd. Mae’r briffiau hyn yn bodoli i helpu arweinwyr enwadol, cymunedau eglwys lleol, ac aelodau unigol o’r ffydd i ymgysylltu â’r etholiad hwn yn feddylgar, mewn gweddi, a chydag ymwybyddiaeth dda. Anogir cymunedau ffydd i gynnal neu fynychu digwyddiadau dadleuon cyn 7 Mai, i ddefnyddio’r briff hwn fel sail ar gyfer trafodaeth grŵp, myfyrio neu weddi, ac i annog pob aelod cymwys i arfer eu hawl ddemocrataidd a phleidleisio ar 7 Mai 2026. Mae Diweddariad i Friff Maniffesto Etholiad y Senedd 2026 llawn ar gael ar www.cytun.co.uk.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig gofod i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llywio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytûn yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu gofod ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brawddeg slic i ofyn beth mae ymgeiswyr yn ei gredu mewn gwirionedd, a pham.

Gyda’r cyfnod ymgyrchu ffurfiol bellach ar waith a diwrnod pleidleisio ar 7 Mai ond wythnosau i ffwrdd, mae’r cyfweliad hwn yn un o’r rhai olaf yn ein cyfres bresennol cyn i Gymru fynd i’r blychau pleidleisio. Rydym yn ddiolchgar i’r holl ymgeiswyr sydd wedi rhoi o’u hamser i gymryd rhan yn yr hyn a obeithiwn fydd wedi bod yn gyfraniad gwerthfawr i fywyd cyhoeddus Cymru yn ystod y cyfnod allweddol hwn.

Mae’r cyfweliad hwn yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs â Huw Thomas, ymgeisydd Llafur Cymru ar gyfer Caerdydd Penarth. Mae’r cyfweliadau yn y gyfres hon eisoes wedi dod â thrafodaethau meddylgar a gonest gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru, Ceidwadwyr Cymru, y Blaid Werdd a Reform UK, ac rydym yn falch o barhau â’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchedig ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Mae Huw Thomas yn wleidydd Llafur Cymru y bydd ei gefndir yn gyfarwydd i lawer yn y gymuned ffydd. Yn wreiddiol o Aberystwyth ac yn siaradwr Cymraeg rhugl, bu’n astudio Cerddoriaeth ym Mhrifysgol Rhydychen cyn cwblhau Meistr mewn Cysylltiadau Rhyngwladol ym Mhrifysgol Aberystwyth. Cyn mynd i fyd gwleidyddiaeth bu’n gweithio yn y trydydd sector, gan gynnwys i’r mudiad teithio cynaliadwy Sustrans ac fel Pennaeth Cymorth Cristnogol Cymru. Mae wedi bod yn Gynghorydd Caerdydd ar gyfer ward y Sblot ers 2012 ac yn Arweinydd Cyngor Caerdydd ers 2017.

Yn y cyfweliad hwn, mae Dr Cynan Llwyd yn gwahodd Huw i fyfyrio ar y gwerthoedd sydd wedi llywio ei daith o’r trydydd sector i swydd etholedig. Ymhlith y themâu mwyaf trawiadol yn y sgwr yw’r cwestiwn beth oedd blynyddoedd Huw yn gweithio i Cymorth Cristnogol – mudiad sy’n ganolog i genhadaeth sawl eglwys – yn ei olygu i’w ddealltwriaeth o gyfiawnder, cymuned a chyfrifoldeb cyhoeddus. Mae Huw yn siarad yn agored am sut y ffurfiodd y profiad hwnnw o weithio ochr yn ochr â chymunedau ffydd, yng Nghymru ac yn rhyngwladol, ei argyhoeddiad bod yn rhaid i wleidyddiaeth fod yn fwy na’r trafodaethol, a bod yn rhaid iddi ofyn cwestiynau dyfnach am ba fath o gymdeithas yr ydym yn ei hadeiladu gyda’n gilydd.

Mae’r sgwrs hefyd yn archwilio’r hyn y mae Huw yn credu y dylai’r Senedd newydd ei flaenoriaethu ar gyfer pobl Caerdydd Penarth a Chymru yn ehangach, a sut y mae’n gweld y berthynas rhwng cymunedau ffydd a bywyd democrataidd mewn Cymru sy’n newid.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn wedi bod yn ei chyhoeddi yn yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym wedi cysylltu ag ymgeiswyr o ystod o bleidiau a chymunedau etholiadol drwy gydol yr ymgyrch, ac rydym yn gobeithio bod y gyfres hon wedi gwneud cyfraniad gwerthfawr i fywyd cyhoeddus Cymru yn ystod y cyfnod allweddol hwn.

Mae’r cyfweliadau’n ffurfio rhan o Raglen Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i dymor etholiad. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i baratoi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, ac ystod lawn o faterion a ddatganolwyd i Lywodraeth Cymru ac a graffodd gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd, a chyfiawnder cymdeithasol. Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Rhan

Croesawn ymatebion ac adlewyrchiadau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu gofyn i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych yn rhan o drefnu digwyddiad hustings ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig gofod i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd, a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llywio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytûn yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu gofod ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brawddeg fachog i ofyn beth yn union y mae ymgeiswyr yn ei gredu, a pham.

Mae’r cyfweliad hwn yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs gyda James Evans, ymgeisydd Reform UK. Mae cyfweliadau’r gyfres hon eisoes wedi esgor ar drafodaethau meddylgar a gonest gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru, y Ceidwadwyr Cymreig, a’r Blaid Werdd, ac rydym yn falch o barhau â’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchedig ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Mae James Evans wedi bod yn Aelod o’r Senedd ers 2021, yn cynrychioli etholaeth Brycheiniog a Sir Faesyfed. Fe’i hetholwyd gyntaf fel AS Ceidwadol Cymreig, ac fe wasanaethodd yn y capasiti hwnnw am y rhan fwyaf o dymor presennol y Senedd. Yn gynharach yn y tymor hwn, penderfynodd adael grŵp y Ceidwadwyr ac ymuno â Reform UK – gan ddod yn un o nifer o gynrychiolwyr etholedig yn ystod y blynyddoedd diwethaf sydd wedi croesi o’r Blaid Geidwadol i Reform yn ystod eu tymor presennol. Bydd yn awr yn sefyll am ailethol dan faner Reform UK ym Mai 2026.

Yn y cyfweliad hwn, mae Dr Cynan Llwyd yn gwahodd James i fyfyrio ar yr argyhoeddiadau sy’n sail i’w fywyd gwleidyddol. Ymhlith eiliadau mwyaf gonest a phersonol y sgwrs mae cyfrif James o’i daith ffydd ei hun – llinyn sy’n egluro, yn ôl James, sydd wedi llywio ei werthoedd a’i ymdeimlad o alwedigaeth mewn gwasanaeth cyhoeddus. Mae’r sgwrs hefyd yn archwilio’r hyn y mae’n ei gredu y mae Cymru ei angen o’i Senedd nesaf, a sut y mae’n gweld rôl cymunedau ffydd ym mywyd y genedl.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y bydd Cytûn yn ei chyhoeddi yn yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o amrywiaeth o bleidiau ac etholaethau, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn yr wythnosau i ddod.

Mae’r cyfweliadau yn ffurfio rhan o Raglen Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i dymor etholiad. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i sicrhau bod y gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru yn gallu ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a holl faes y materion a ddatganolwyd i Lywodraeth Cymru ac a graffodir gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd, a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Croesawn ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n rhan o drefnu digwyddiad crybwyll ymgeiswyr ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig lle i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llunio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytun yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu lle ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brathiad sain i ofyn beth y mae ymgeiswyr yn ei gredu mewn gwirionedd, a pham.

Mae’r trydydd cyfweliad yn y gyfres hon yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytun, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs gyda Paul Rock, ymgeisydd dros y Blaid Werdd. Mae’r cyfweliadau yn y gyfres hon eisoes wedi dwyn cyfnewidiadau meddylgar ac agored gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru a’r Ceidwadwyr Cymreig, ac rydym yn falch o barhau a’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchus ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Nid yw Paul yn ddiarth i wleidyddiaeth gymunedol yn yr ardal. Ar ol gwneud Llandaf Fach yn gartref iddo wedi iddo symud i Gymru, mae wedi treulio nifer o flynyddoedd fel ffigwr gweithgar ac uchel ei barch ym mywyd cymunedol lleol. Mae Paul wedi adeiladu ei fywyd yn Llandaf Fach ac wedi, dros y blynyddoedd, neilltuo amser sylweddol i weithio ar achosion lleol i wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl leol. Mae’r ymrwymiad hwnnw i ymgysylltu o’r gwreiddiau wedi bod yn nodwedd amlwg o’i ddull ef – mae’n adnabyddus yn lleol nid fel gwleidydd gyrfa ond fel rhywun sydd wedi torchi llewys yn y gymuned ymhell cyn ceisio swydd etholedig. Safodd yn flaenorol fel ymgeisydd cyngor dros Landaf Fach o dan yr Undeb Tir Cyffredin – y bartneriaeth etholiadol rhwng y Blaid Werdd a Phlaid Cymru a ffurfiwyd ar gyfer etholiadau Cyngor Caerdydd 2022 – gan ddangos ymrwymiad cynnar i wleidyddiaeth gydweithredol, sy’n seiliedig ar werthoedd.

Mae Paul yn dod a stori bersonol a gwleidyddol i’r sgwrs hon. Ffydd Gristnogol sydd ganddo – nid un newydd na ffuantus, ond ffydd sefydledig a ddaliir yn ddwfn – ffydd sydd wedi cyd-deithio ag ef drwy ei fywyd, ac a ganfu wreiddiau newydd pan symudodd i Gymru a dechrau addoli mewn eglwys yn Llandaf Fach. Mae’n ffydd sydd wedi llunio’r ffordd y mae’n ymgysylltu a chwestiynau cyfiawnder, cymuned, a’r daioni cyffredin – themau sy’n ganolog i weledigaeth y Blaid Werdd ar gyfer Cymru, ac sy’n cysylltu ei argyhoeddiadau ysbrydol a’i ymrwymiadau cyhoeddus mewn ffyrdd y mae’r cyfweliad hwn yn eu harchwilio gyda gofal.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn yn ei chyhoeddi yn ystod yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o bleidiau a chylchoedd etholaeth amrywiol, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn y cyfnod sydd i ddod.

Mae’r cyfweliadau’n rhan o’n Raglen Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r tymor etholiadol. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn  yn gweithio i gefnogi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon a sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a’r llawn amrywiaeth o faterion sydd wedi’u datganoli i Lywodraeth Cymru ac sy’n cael eu craffu gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Rydym yn croesawu ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n cymryd rhan mewn trefnu digwyddiad holi-ac-ateb ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn , cysylltwch a ni yn post@cytun.cymru.

Gyda saith wythnos i fynd cyn i Gymru fynd i’r polau ar 7 Mai, mae Dr Cynan Llwyd yn parhau â’n cyfres o gyfweliadau ag ymgeiswyr yn Etholiad y Senedd.

Mae Cytûn – Eglwysi Ynghyd yng Nghymru yn falch o rannu’r ail gyfweliad yn ei gyfres o gyfweliadau fideo ag ymgeiswyr sy’n sefyll yn etholiad Senedd 2026. Y tro hwn, rydym yn sgwrsio a Darren Millar Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig yn y Senedd, ac ymgeisydd rhif un ar restr y Ceidwadwyr ar gyfer yr etholaeth newydd Clwyd.

Mae Darren Millar wedi gwasanaethu fel Aelod o’r Senedd dros Orllewin Clwyd ers 2007, gan wneud hynny ar hyd ei bedwerydd tymor. Yn ystod y cyfnod hwnnw mae wedi dal amrywiaeth o rolau blaenllaw, gan gynnwys Prif Chwip a Gweinidog Cysgodol yr Wrthblaid ar faterion Cyfansoddiadol a Gogledd Cymru, ac wedi cadeirio Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus dylanwadol y Senedd. Ers Rhagfyr 2024, mae wedi arwain y Ceidwadwyr Cymreig, ac wedi gwasanaethu fel Arweinydd yr Wrthblaid yng Nghymru hyd at Ionawr 2026.

Mae ei gefndir yn un sy’n cyfuno gwaith proffesiynol amrywiol a ffydd bersonol ddwfn: cyn mynd i fyd gwleidyddiaeth, gweithiodd fel cyfrifydd yn ardal Rhyl a Rhuthun, cyn troi i weithio fel rheolwr i elusen ryngwladol oedd yn cefnogi Cristnogion dan erledigaeth ledled y byd – profiad a baratoodd sylfaen gadarn iddo ar y materion dynol mwyaf dwys. Mae’n Gristion ymroddgar, wedi’i gomisiynu’n Weinidog gan yr Assemblies of God ym Mhrydain Fawr ym mis Mai 2015, ac mae’n gadeirydd sylfaenol Grwp Trawsbleidiol y Senedd ar Ffydd a’r Grwp Trawsbleidiol ar y Lluoedd Arfog a’r Cadetaid. Magwyd ef yn Nhywyn, ac mae’n byw yng Nghinmel Bay gyda’i wraig Rebekah a’u dau blentyn.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn yn ei chyhoeddi yn ystod yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o bleidiau a chylchoedd etholaeth amrywiol, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn y cyfnod sydd i ddod.

Mae’r cyfweliadau’n rhan o’n Raglen Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r tymor etholiadol. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn  yn gweithio i gefnogi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon a sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a’r llawn amrywiaeth o faterion sydd wedi’u datganoli i Lywodraeth Cymru ac sy’n cael eu craffu gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Rydym yn croesawu ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n cymryd rhan mewn trefnu digwyddiad holi-ac-ateb ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn , cysylltwch a ni yn post@cytun.cymru.

Mae Cytûn – Eglwysi Ynghyd yng Nghymru yn falch o rannu’r cyntaf yn ei gyfres o gyfweliadau fideo ag ymgeiswyr sy’n sefyll yn etholiad Senedd 2026. Rydym yn dechrau drwy sgwrsio gyda Peredur Owen Griffiths AS, ymgeisydd Plaid Cymru ar gyfer etholaeth newydd Casnewydd Islwyn.

Mae Peredur Owen Griffiths wedi gwasanaethu fel Aelod o’r Senedd dros ranbarth Dwyrain De Cymru ers 2021, lle bu’n cadeirio Pwyllgor Cyllid y Senedd ac yn aelod o nifer o bwyllgorau craffu eraill. Mae ei gefndir mor amrywiol ag y mae’n berthnasol: cyn iddo fentro i fyd gwleidyddiaeth, bu’n gweithio yn y sector gwasanaethau ariannol am dair blynedd ar ddeg, gan gynnwys fel rheolwr banc gyda Santander a chyda Chymdeithas Adeiladu’r Principality, cyn gwneud newid arwyddocaol i weithio gyda Christian Aid fel Cydgysylltydd Rhanbarthol ar gyfer De Cymru ac fel Swyddog Cymynroddion dros Gymru. Mae hefyd yn fab i weinidog, ac fe’i magwyd mewn cymunedau ar draws Cymru — cefndir sy’n cynnig persbectif nodedig ar gwestiynau ffydd, bywyd cyhoeddus a chyfrifoldeb dinesig.

Gallwch wylio’r cyfweliad llawn ar cytun.cymru — [mewnosodwch y ddolen uniongyrchol yma].

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yw’r gyntaf mewn cyfres y mae Cytûn yn ei chyhoeddi yn ystod yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o bleidiau a chylchoedd etholaeth amrywiol, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn y cyfnod sydd i ddod.

Mae’r cyfweliadau’n rhan o’n Raglen Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn — ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r dymor etholiadol. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i gefnogi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a’r llawn amrywiaeth o faterion sydd wedi’u datganoli i Lywodraeth Cymru ac sy’n cael eu craffu gan y Senedd — o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Rydym yn croesawu ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n cymryd rhan mewn trefnu digwyddiad holi-ac-ateb ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae Cymru’n mynd i bleidleisio ar 7 Mai 2026. Dyma ganllaw Cymraeg syml i beth mae’r pleidiau’n ei gynnig — a beth mae Cytûn yn credu y dylai cymunedau ffydd fod yn ei ofyn.

Beth sy’n wahanol am yr etholiad hwn?

Dyma’r newid mwyaf i etholiadau yng Nghymru ers dechrau datganoli ym 1999. Am y tro cyntaf, bydd gan y Senedd 96 o Aelodau — i fyny o 60 — a chânt eu hethol gan system gynrychiolaeth gyfrannol. Mae hynny’n golygu y bydd y canlyniadau’n debygol o fod yn llawer mwy gwasgedig rhwng y pleidiau, ac mae’n annhebygol y bydd unrhyw blaid yn ennill yn rhydd. Bydd pwy bynnag sy’n llywodraethu Cymru ar ôl 7 Mai bron yn sicr angen gweithio gydag eraill i wneud hynny. Os ydych chi’n 16 oed neu’n hŷn, gallwch bleidleisio.

Pwy sy’n sefyll, a beth maen nhw’n ei gynnig?
Bydd ystod eang o bleidiau gwleidyddol ac ymgeiswyr annibynnol yn sefyll yn yr etholiad. Dyma drosolwg byr o flaenoriaethau polisi’r chwe phrif blaid sy’n debygol o ddychwelyd ymgeiswyr fel Aelodau o’r Senedd yn dilyn y bleidlais.

Mae Llafur Cymru am fuddsoddi £4 biliwn i ailadeiladu ac uwchraddio ysbytai’r GIG, ehangu gwasanaethau iechyd meddwl yr un diwrnod, a chyflwyno ffioedd bws rhatach. Nhw yw’r llywodraeth bresennol ond maen nhw’n wynebu eu hetholiad anoddaf ers cenhedlaeth.

Mae Plaid Cymru yn dangos yn gryf yn yr arolygon ac yn addo gweithredu ar dlodi plant, cefnogaeth gryfach i’r iaith Gymraeg, a buddsoddiad yn yr economi wledig. Maent wedi rhoi o’r neilltu unrhyw ragolwg o refferendwm ar annibyniaeth Cymru yn ystod tymor cyntaf.

Mae Ceidwadwyr Cymru yn canolbwyntio ar dwf economaidd — yn addo torri treth incwm, adeiladu ffyrdd newydd gan gynnwys ffordd ryddhad yr M4, a buddsoddi yn y GIG. Mae economegwyr annibynnol wedi codi cwestiynau am a yw’r rhifau’n cyfrifo.

Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn gosod y GIG a gofal cymdeithasol wrth galon eu hymgyrch, ac nhw yw’r unig blaid sy’n dweud yn onest y byddent yn codi treth incwm ychydig i dalu amdano.

Mae Reform UK yn sgorio’n uchel iawn yn yr arolygon ac wedi gwneud mewnfudo yn brif bwnc eu hymgyrch — er mai penderfyniadau i San Steffan yw’r rhan fwyaf o’u polisïau mewnfudo, nid i’r Senedd. Eu haddewid fwyaf amlwg datganoledig yw diddymu’r terfyn cyflymder 20mya.

Mae Plaid Werdd Cymru yn mynd i mewn i’r Senedd am y tro cyntaf gydag cyfle realistig o ennill seddi. Maent yn cynnig gweithredu uchelgeisiol ar newid hinsawdd, trafnidiaeth gyhoeddus rhad ac am ddim i bobl ifanc, ac economi decach — yn cysylltu cost byw ag angen gofalu am y blaned.

Beth ddylai cymunedau ffydd fod yn chwilio amdano?

Mae Cytûn wedi cynhyrchu briffiad llawn a nodyn cryno sy’n gosod ble mae’r chwe phlaid yn sefyll ar y materion sy’n bwysig i eglwysi a chymunedau ffydd: iechyd a gofal cymdeithasol, tlodi a chost byw, tai, addysg, yr amgylchedd, a chyfrifoldebau Cymru tuag at ffoaduriaid a cheiswyr lloches.

Un peth pwysig i’w ddeall yw mae sawl plaid wedi gwneud addewidion yn eu maniffestos am bethau na all y Senedd eu rheoli mewn gwirionedd — yn arbennig ar fewnfudo, budd-daliadau lles, a chymorth tramor. Penderfyniadau i Lywodraeth y DU yn San Steffan yw’r rhain, nid i Lywodraeth Cymru.
Nid yw hynny’n golygu nad yw’r materion hynny’n bwysig — maent — ond mae’n werth gwybod pa addewidion y gall Llywodraeth Cymru eu cadw mewn gwirionedd.

Beth mae Cytûn yn ei ofyn gan ei aelodau?

Nid yw Cytûn yn dweud wrth neb sut i bleidleisio. Yr hyn yr ydym yn ei ofyn yw eich bod yn ymgysylltu’n feddylgar, yn wedïol, ac â chymaint o wybodaeth â phosibl.

Dilynwch wefan Cytûn am ddiweddariadau ac adnoddau ar-lein.
Gweddïwch dros y rhai sy’n sefyll, dros bobl Cymru, ac am ddoethineb.
Pleidleisiwch ar y 7 o Fai 2026.