Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig gofod i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llywio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytûn yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu gofod ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brawddeg slic i ofyn beth mae ymgeiswyr yn ei gredu mewn gwirionedd, a pham.

Gyda’r cyfnod ymgyrchu ffurfiol bellach ar waith a diwrnod pleidleisio ar 7 Mai ond wythnosau i ffwrdd, mae’r cyfweliad hwn yn un o’r rhai olaf yn ein cyfres bresennol cyn i Gymru fynd i’r blychau pleidleisio. Rydym yn ddiolchgar i’r holl ymgeiswyr sydd wedi rhoi o’u hamser i gymryd rhan yn yr hyn a obeithiwn fydd wedi bod yn gyfraniad gwerthfawr i fywyd cyhoeddus Cymru yn ystod y cyfnod allweddol hwn.

Mae’r cyfweliad hwn yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs â Huw Thomas, ymgeisydd Llafur Cymru ar gyfer Caerdydd Penarth. Mae’r cyfweliadau yn y gyfres hon eisoes wedi dod â thrafodaethau meddylgar a gonest gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru, Ceidwadwyr Cymru, y Blaid Werdd a Reform UK, ac rydym yn falch o barhau â’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchedig ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Mae Huw Thomas yn wleidydd Llafur Cymru y bydd ei gefndir yn gyfarwydd i lawer yn y gymuned ffydd. Yn wreiddiol o Aberystwyth ac yn siaradwr Cymraeg rhugl, bu’n astudio Cerddoriaeth ym Mhrifysgol Rhydychen cyn cwblhau Meistr mewn Cysylltiadau Rhyngwladol ym Mhrifysgol Aberystwyth. Cyn mynd i fyd gwleidyddiaeth bu’n gweithio yn y trydydd sector, gan gynnwys i’r mudiad teithio cynaliadwy Sustrans ac fel Pennaeth Cymorth Cristnogol Cymru. Mae wedi bod yn Gynghorydd Caerdydd ar gyfer ward y Sblot ers 2012 ac yn Arweinydd Cyngor Caerdydd ers 2017.

Yn y cyfweliad hwn, mae Dr Cynan Llwyd yn gwahodd Huw i fyfyrio ar y gwerthoedd sydd wedi llywio ei daith o’r trydydd sector i swydd etholedig. Ymhlith y themâu mwyaf trawiadol yn y sgwr yw’r cwestiwn beth oedd blynyddoedd Huw yn gweithio i Cymorth Cristnogol – mudiad sy’n ganolog i genhadaeth sawl eglwys – yn ei olygu i’w ddealltwriaeth o gyfiawnder, cymuned a chyfrifoldeb cyhoeddus. Mae Huw yn siarad yn agored am sut y ffurfiodd y profiad hwnnw o weithio ochr yn ochr â chymunedau ffydd, yng Nghymru ac yn rhyngwladol, ei argyhoeddiad bod yn rhaid i wleidyddiaeth fod yn fwy na’r trafodaethol, a bod yn rhaid iddi ofyn cwestiynau dyfnach am ba fath o gymdeithas yr ydym yn ei hadeiladu gyda’n gilydd.

Mae’r sgwrs hefyd yn archwilio’r hyn y mae Huw yn credu y dylai’r Senedd newydd ei flaenoriaethu ar gyfer pobl Caerdydd Penarth a Chymru yn ehangach, a sut y mae’n gweld y berthynas rhwng cymunedau ffydd a bywyd democrataidd mewn Cymru sy’n newid.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn wedi bod yn ei chyhoeddi yn yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym wedi cysylltu ag ymgeiswyr o ystod o bleidiau a chymunedau etholiadol drwy gydol yr ymgyrch, ac rydym yn gobeithio bod y gyfres hon wedi gwneud cyfraniad gwerthfawr i fywyd cyhoeddus Cymru yn ystod y cyfnod allweddol hwn.

Mae’r cyfweliadau’n ffurfio rhan o Raglen Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i dymor etholiad. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i baratoi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, ac ystod lawn o faterion a ddatganolwyd i Lywodraeth Cymru ac a graffodd gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd, a chyfiawnder cymdeithasol. Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Rhan

Croesawn ymatebion ac adlewyrchiadau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu gofyn i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych yn rhan o drefnu digwyddiad hustings ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig gofod i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd, a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llywio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytûn yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu gofod ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brawddeg fachog i ofyn beth yn union y mae ymgeiswyr yn ei gredu, a pham.

Mae’r cyfweliad hwn yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs gyda James Evans, ymgeisydd Reform UK. Mae cyfweliadau’r gyfres hon eisoes wedi esgor ar drafodaethau meddylgar a gonest gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru, y Ceidwadwyr Cymreig, a’r Blaid Werdd, ac rydym yn falch o barhau â’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchedig ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Mae James Evans wedi bod yn Aelod o’r Senedd ers 2021, yn cynrychioli etholaeth Brycheiniog a Sir Faesyfed. Fe’i hetholwyd gyntaf fel AS Ceidwadol Cymreig, ac fe wasanaethodd yn y capasiti hwnnw am y rhan fwyaf o dymor presennol y Senedd. Yn gynharach yn y tymor hwn, penderfynodd adael grŵp y Ceidwadwyr ac ymuno â Reform UK – gan ddod yn un o nifer o gynrychiolwyr etholedig yn ystod y blynyddoedd diwethaf sydd wedi croesi o’r Blaid Geidwadol i Reform yn ystod eu tymor presennol. Bydd yn awr yn sefyll am ailethol dan faner Reform UK ym Mai 2026.

Yn y cyfweliad hwn, mae Dr Cynan Llwyd yn gwahodd James i fyfyrio ar yr argyhoeddiadau sy’n sail i’w fywyd gwleidyddol. Ymhlith eiliadau mwyaf gonest a phersonol y sgwrs mae cyfrif James o’i daith ffydd ei hun – llinyn sy’n egluro, yn ôl James, sydd wedi llywio ei werthoedd a’i ymdeimlad o alwedigaeth mewn gwasanaeth cyhoeddus. Mae’r sgwrs hefyd yn archwilio’r hyn y mae’n ei gredu y mae Cymru ei angen o’i Senedd nesaf, a sut y mae’n gweld rôl cymunedau ffydd ym mywyd y genedl.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y bydd Cytûn yn ei chyhoeddi yn yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o amrywiaeth o bleidiau ac etholaethau, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn yr wythnosau i ddod.

Mae’r cyfweliadau yn ffurfio rhan o Raglen Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i dymor etholiad. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i sicrhau bod y gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru yn gallu ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a holl faes y materion a ddatganolwyd i Lywodraeth Cymru ac a graffodir gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd, a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Croesawn ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n rhan o drefnu digwyddiad crybwyll ymgeiswyr ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig lle i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llunio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytun yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu lle ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brathiad sain i ofyn beth y mae ymgeiswyr yn ei gredu mewn gwirionedd, a pham.

Mae’r trydydd cyfweliad yn y gyfres hon yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytun, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs gyda Paul Rock, ymgeisydd dros y Blaid Werdd. Mae’r cyfweliadau yn y gyfres hon eisoes wedi dwyn cyfnewidiadau meddylgar ac agored gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru a’r Ceidwadwyr Cymreig, ac rydym yn falch o barhau a’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchus ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Nid yw Paul yn ddiarth i wleidyddiaeth gymunedol yn yr ardal. Ar ol gwneud Llandaf Fach yn gartref iddo wedi iddo symud i Gymru, mae wedi treulio nifer o flynyddoedd fel ffigwr gweithgar ac uchel ei barch ym mywyd cymunedol lleol. Mae Paul wedi adeiladu ei fywyd yn Llandaf Fach ac wedi, dros y blynyddoedd, neilltuo amser sylweddol i weithio ar achosion lleol i wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl leol. Mae’r ymrwymiad hwnnw i ymgysylltu o’r gwreiddiau wedi bod yn nodwedd amlwg o’i ddull ef – mae’n adnabyddus yn lleol nid fel gwleidydd gyrfa ond fel rhywun sydd wedi torchi llewys yn y gymuned ymhell cyn ceisio swydd etholedig. Safodd yn flaenorol fel ymgeisydd cyngor dros Landaf Fach o dan yr Undeb Tir Cyffredin – y bartneriaeth etholiadol rhwng y Blaid Werdd a Phlaid Cymru a ffurfiwyd ar gyfer etholiadau Cyngor Caerdydd 2022 – gan ddangos ymrwymiad cynnar i wleidyddiaeth gydweithredol, sy’n seiliedig ar werthoedd.

Mae Paul yn dod a stori bersonol a gwleidyddol i’r sgwrs hon. Ffydd Gristnogol sydd ganddo – nid un newydd na ffuantus, ond ffydd sefydledig a ddaliir yn ddwfn – ffydd sydd wedi cyd-deithio ag ef drwy ei fywyd, ac a ganfu wreiddiau newydd pan symudodd i Gymru a dechrau addoli mewn eglwys yn Llandaf Fach. Mae’n ffydd sydd wedi llunio’r ffordd y mae’n ymgysylltu a chwestiynau cyfiawnder, cymuned, a’r daioni cyffredin – themau sy’n ganolog i weledigaeth y Blaid Werdd ar gyfer Cymru, ac sy’n cysylltu ei argyhoeddiadau ysbrydol a’i ymrwymiadau cyhoeddus mewn ffyrdd y mae’r cyfweliad hwn yn eu harchwilio gyda gofal.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn yn ei chyhoeddi yn ystod yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o bleidiau a chylchoedd etholaeth amrywiol, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn y cyfnod sydd i ddod.

Mae’r cyfweliadau’n rhan o’n Raglen Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r tymor etholiadol. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn  yn gweithio i gefnogi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon a sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a’r llawn amrywiaeth o faterion sydd wedi’u datganoli i Lywodraeth Cymru ac sy’n cael eu craffu gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Rydym yn croesawu ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n cymryd rhan mewn trefnu digwyddiad holi-ac-ateb ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn , cysylltwch a ni yn post@cytun.cymru.

Gyda saith wythnos i fynd cyn i Gymru fynd i’r polau ar 7 Mai, mae Dr Cynan Llwyd yn parhau â’n cyfres o gyfweliadau ag ymgeiswyr yn Etholiad y Senedd.

Mae Cytûn – Eglwysi Ynghyd yng Nghymru yn falch o rannu’r ail gyfweliad yn ei gyfres o gyfweliadau fideo ag ymgeiswyr sy’n sefyll yn etholiad Senedd 2026. Y tro hwn, rydym yn sgwrsio a Darren Millar Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig yn y Senedd, ac ymgeisydd rhif un ar restr y Ceidwadwyr ar gyfer yr etholaeth newydd Clwyd.

Mae Darren Millar wedi gwasanaethu fel Aelod o’r Senedd dros Orllewin Clwyd ers 2007, gan wneud hynny ar hyd ei bedwerydd tymor. Yn ystod y cyfnod hwnnw mae wedi dal amrywiaeth o rolau blaenllaw, gan gynnwys Prif Chwip a Gweinidog Cysgodol yr Wrthblaid ar faterion Cyfansoddiadol a Gogledd Cymru, ac wedi cadeirio Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus dylanwadol y Senedd. Ers Rhagfyr 2024, mae wedi arwain y Ceidwadwyr Cymreig, ac wedi gwasanaethu fel Arweinydd yr Wrthblaid yng Nghymru hyd at Ionawr 2026.

Mae ei gefndir yn un sy’n cyfuno gwaith proffesiynol amrywiol a ffydd bersonol ddwfn: cyn mynd i fyd gwleidyddiaeth, gweithiodd fel cyfrifydd yn ardal Rhyl a Rhuthun, cyn troi i weithio fel rheolwr i elusen ryngwladol oedd yn cefnogi Cristnogion dan erledigaeth ledled y byd – profiad a baratoodd sylfaen gadarn iddo ar y materion dynol mwyaf dwys. Mae’n Gristion ymroddgar, wedi’i gomisiynu’n Weinidog gan yr Assemblies of God ym Mhrydain Fawr ym mis Mai 2015, ac mae’n gadeirydd sylfaenol Grwp Trawsbleidiol y Senedd ar Ffydd a’r Grwp Trawsbleidiol ar y Lluoedd Arfog a’r Cadetaid. Magwyd ef yn Nhywyn, ac mae’n byw yng Nghinmel Bay gyda’i wraig Rebekah a’u dau blentyn.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn yn ei chyhoeddi yn ystod yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o bleidiau a chylchoedd etholaeth amrywiol, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn y cyfnod sydd i ddod.

Mae’r cyfweliadau’n rhan o’n Raglen Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r tymor etholiadol. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn  yn gweithio i gefnogi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon a sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a’r llawn amrywiaeth o faterion sydd wedi’u datganoli i Lywodraeth Cymru ac sy’n cael eu craffu gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Rydym yn croesawu ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n cymryd rhan mewn trefnu digwyddiad holi-ac-ateb ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn , cysylltwch a ni yn post@cytun.cymru.

Mae Cytûn – Eglwysi Ynghyd yng Nghymru yn falch o rannu’r cyntaf yn ei gyfres o gyfweliadau fideo ag ymgeiswyr sy’n sefyll yn etholiad Senedd 2026. Rydym yn dechrau drwy sgwrsio gyda Peredur Owen Griffiths AS, ymgeisydd Plaid Cymru ar gyfer etholaeth newydd Casnewydd Islwyn.

Mae Peredur Owen Griffiths wedi gwasanaethu fel Aelod o’r Senedd dros ranbarth Dwyrain De Cymru ers 2021, lle bu’n cadeirio Pwyllgor Cyllid y Senedd ac yn aelod o nifer o bwyllgorau craffu eraill. Mae ei gefndir mor amrywiol ag y mae’n berthnasol: cyn iddo fentro i fyd gwleidyddiaeth, bu’n gweithio yn y sector gwasanaethau ariannol am dair blynedd ar ddeg, gan gynnwys fel rheolwr banc gyda Santander a chyda Chymdeithas Adeiladu’r Principality, cyn gwneud newid arwyddocaol i weithio gyda Christian Aid fel Cydgysylltydd Rhanbarthol ar gyfer De Cymru ac fel Swyddog Cymynroddion dros Gymru. Mae hefyd yn fab i weinidog, ac fe’i magwyd mewn cymunedau ar draws Cymru — cefndir sy’n cynnig persbectif nodedig ar gwestiynau ffydd, bywyd cyhoeddus a chyfrifoldeb dinesig.

Gallwch wylio’r cyfweliad llawn ar cytun.cymru — [mewnosodwch y ddolen uniongyrchol yma].

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yw’r gyntaf mewn cyfres y mae Cytûn yn ei chyhoeddi yn ystod yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o bleidiau a chylchoedd etholaeth amrywiol, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn y cyfnod sydd i ddod.

Mae’r cyfweliadau’n rhan o’n Raglen Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn — ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r dymor etholiadol. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i gefnogi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a’r llawn amrywiaeth o faterion sydd wedi’u datganoli i Lywodraeth Cymru ac sy’n cael eu craffu gan y Senedd — o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Rydym yn croesawu ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n cymryd rhan mewn trefnu digwyddiad holi-ac-ateb ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae’r adnodd yn archwilio’r berthynas gymhleth rhwng y ffydd Gristnogol a hunaniaeth genedlaethol o safbwynt Cymreig. Fel y ddarlith gyntaf yn y gyfres, nod yr adnodd yw annog myfyrdod diwinyddol ystyriol ar y materion sy’n siapio bywyd cyhoeddus cyfoes.

Mae’r teitl, Cleddyf Dau Finiog, yn crynhoi thema ganolog y ddarlith: bod y berthynas rhwng Cristnogaeth a hunaniaeth genedlaethol yn gallu ysbrydoli ymgysylltiad cymdeithasol cadarnhaol ond hefyd yn gallu peri peryglon sylweddol os daw ffydd i gael ei chlymu’n rhy agos at rym gwleidyddol. Drwy archwilio’r tensiwn hwn, mae’r ddarlith yn gwahodd eglwysi ac unigolion i fyfyrio’n feirniadol ar sut y dylai’r ffydd Gristnogol siapio ymgysylltiad cyhoeddus mewn tirwedd wleidyddol sy’n newid.

Gellir hefyd lawrlwytho a gweld trawsgrifiad ysgrifenedig o’r ddarlith:

Mae’r ail ddarlith hon yn ategu nodau ehangach rhaglen Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn, sy’n ceisio arfogi eglwysi ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyriol â’r cwestiynau cymdeithasol a gwleidyddol sy’n wynebu’r genedl. Mae’r ddarlith Gymraeg gan y Parchedig Dr Rhys Llwyd bellach ar gael fel adnodd ar wefan Cytûn i eglwysi, myfyrwyr ac unrhyw un sydd â diddordeb yn y berthynas rhwng diwinyddiaeth, diwylliant a bywyd cyhoeddus yng Nghymru.

Lansiwyd y gyfres er mwyn annog ymgysylltiad Cristnogol ystyrlon â bywyd cyhoeddus yng Nghymru, gan gynnig lle i fyfyrio ar sut y mae ffydd yn llywio ymatebion i faterion cymdeithasol, gwleidyddol a diwylliannol.
Trwy ddod â diwinyddion ac ymarferwyr parchus i drafodaeth am heriau cyfoes, nod y darlithoedd yw cefnogi eglwysi ac unigolion i feddwl yn ddyfnach am ddimensiynau cyhoeddus y ffydd Gristnogol.

Rhoddwyd y ddarlith agoriadol gan y Parchedig Dr Helen Paynter, Cyfarwyddwr y Ganolfan Astudio’r Beibl a Thrais yng Ngholeg Bedyddwyr Bryste. Mae Dr Paynter yn adnabyddus am ei gwaith ar ddehongli’r Beibl,
cyfiawnder a’r defnydd moesegol o’r ysgrythurau, ac mae wedi ysgrifennu’n helaeth am y modd y caiff y Beibl ei gamddefnyddio weithiau i gyfiawnhau niwed neu waharddiad. Yn Claiming Christianity: the Challenge of the Far Right, mae’n archwilio sut y mae iaith ac hunaniaeth Gristnogol yn cael eu defnyddio mewn dadleuon cyhoeddus cyfredol, ac yn myfyrio ar yr hyn y mae’n ei olygu i Gristnogion siarad yn gyfrifol ac yn ffyddlon yn y sffêr gyhoeddus.

Mae’r ddarlith hefyd yn ystyried y ffyrdd y gellir galw ar Gristnogaeth i gefnogi agenda wleidyddol neu ddiwylliannol benodol, weithiau mewn ffyrdd nad ydynt yn adlewyrchu ehangder na dyfnder y traddodiad
Cristnogol. Mae Dr Paynter yn archwilio sut y mae elfennau o’r dde eithafol wedi ceisio hawlio hunaniaeth Gristnogol er mwyn cefnogi naratifau cenedlaetholgar neu eithriadol, ac yn gwahodd gwrandawyr i
fyfyrio’n feirniadol ar y datblygiadau hyn. Mae’n annog eglwysi i adfer tystiolaeth gyhoeddus gyfoethocach a mwy tosturiol sydd wedi’i gwreiddio ym mywyd a dysgeidiaeth Iesu ac, fel ysgolhaig yr Hen Destament, mae’n myfyrio ar rôl y proffwydi wrth lefaru’r gwir wrth rym.

Bydd cyfres Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn yn parhau gyda darlithoedd pellach yn archwilio’r berthynas rhwng y ffydd Gristnogol a bywyd cyhoeddus yng Nghymru. Trwy sicrhau bod y darlithoedd ar gael ar-lein,
mae Cytûn yn gobeithio ehangu cyfranogiad yn y trafodaethau hyn a darparu adnoddau y gall eglwysi, myfyrwyr ac eraill sydd â diddordeb yn rôl diwinyddiaeth yn y sffêr gyhoeddus eu defnyddio. Gellir bellach wylio’r ddarlith gan y Parchedig Dr Helen Paynter, Claiming Christianity: the Challenge of the Far Right, drwy wefan Cytûn.

Mae Cymru’n mynd i bleidleisio ar 7 Mai 2026. Dyma ganllaw Cymraeg syml i beth mae’r pleidiau’n ei gynnig — a beth mae Cytûn yn credu y dylai cymunedau ffydd fod yn ei ofyn.

Beth sy’n wahanol am yr etholiad hwn?

Dyma’r newid mwyaf i etholiadau yng Nghymru ers dechrau datganoli ym 1999. Am y tro cyntaf, bydd gan y Senedd 96 o Aelodau — i fyny o 60 — a chânt eu hethol gan system gynrychiolaeth gyfrannol. Mae hynny’n golygu y bydd y canlyniadau’n debygol o fod yn llawer mwy gwasgedig rhwng y pleidiau, ac mae’n annhebygol y bydd unrhyw blaid yn ennill yn rhydd. Bydd pwy bynnag sy’n llywodraethu Cymru ar ôl 7 Mai bron yn sicr angen gweithio gydag eraill i wneud hynny. Os ydych chi’n 16 oed neu’n hŷn, gallwch bleidleisio.

Pwy sy’n sefyll, a beth maen nhw’n ei gynnig?
Bydd ystod eang o bleidiau gwleidyddol ac ymgeiswyr annibynnol yn sefyll yn yr etholiad. Dyma drosolwg byr o flaenoriaethau polisi’r chwe phrif blaid sy’n debygol o ddychwelyd ymgeiswyr fel Aelodau o’r Senedd yn dilyn y bleidlais.

Mae Llafur Cymru am fuddsoddi £4 biliwn i ailadeiladu ac uwchraddio ysbytai’r GIG, ehangu gwasanaethau iechyd meddwl yr un diwrnod, a chyflwyno ffioedd bws rhatach. Nhw yw’r llywodraeth bresennol ond maen nhw’n wynebu eu hetholiad anoddaf ers cenhedlaeth.

Mae Plaid Cymru yn dangos yn gryf yn yr arolygon ac yn addo gweithredu ar dlodi plant, cefnogaeth gryfach i’r iaith Gymraeg, a buddsoddiad yn yr economi wledig. Maent wedi rhoi o’r neilltu unrhyw ragolwg o refferendwm ar annibyniaeth Cymru yn ystod tymor cyntaf.

Mae Ceidwadwyr Cymru yn canolbwyntio ar dwf economaidd — yn addo torri treth incwm, adeiladu ffyrdd newydd gan gynnwys ffordd ryddhad yr M4, a buddsoddi yn y GIG. Mae economegwyr annibynnol wedi codi cwestiynau am a yw’r rhifau’n cyfrifo.

Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn gosod y GIG a gofal cymdeithasol wrth galon eu hymgyrch, ac nhw yw’r unig blaid sy’n dweud yn onest y byddent yn codi treth incwm ychydig i dalu amdano.

Mae Reform UK yn sgorio’n uchel iawn yn yr arolygon ac wedi gwneud mewnfudo yn brif bwnc eu hymgyrch — er mai penderfyniadau i San Steffan yw’r rhan fwyaf o’u polisïau mewnfudo, nid i’r Senedd. Eu haddewid fwyaf amlwg datganoledig yw diddymu’r terfyn cyflymder 20mya.

Mae Plaid Werdd Cymru yn mynd i mewn i’r Senedd am y tro cyntaf gydag cyfle realistig o ennill seddi. Maent yn cynnig gweithredu uchelgeisiol ar newid hinsawdd, trafnidiaeth gyhoeddus rhad ac am ddim i bobl ifanc, ac economi decach — yn cysylltu cost byw ag angen gofalu am y blaned.

Beth ddylai cymunedau ffydd fod yn chwilio amdano?

Mae Cytûn wedi cynhyrchu briffiad llawn a nodyn cryno sy’n gosod ble mae’r chwe phlaid yn sefyll ar y materion sy’n bwysig i eglwysi a chymunedau ffydd: iechyd a gofal cymdeithasol, tlodi a chost byw, tai, addysg, yr amgylchedd, a chyfrifoldebau Cymru tuag at ffoaduriaid a cheiswyr lloches.

Un peth pwysig i’w ddeall yw mae sawl plaid wedi gwneud addewidion yn eu maniffestos am bethau na all y Senedd eu rheoli mewn gwirionedd — yn arbennig ar fewnfudo, budd-daliadau lles, a chymorth tramor. Penderfyniadau i Lywodraeth y DU yn San Steffan yw’r rhain, nid i Lywodraeth Cymru.
Nid yw hynny’n golygu nad yw’r materion hynny’n bwysig — maent — ond mae’n werth gwybod pa addewidion y gall Llywodraeth Cymru eu cadw mewn gwirionedd.

Beth mae Cytûn yn ei ofyn gan ei aelodau?

Nid yw Cytûn yn dweud wrth neb sut i bleidleisio. Yr hyn yr ydym yn ei ofyn yw eich bod yn ymgysylltu’n feddylgar, yn wedïol, ac â chymaint o wybodaeth â phosibl.

Dilynwch wefan Cytûn am ddiweddariadau ac adnoddau ar-lein.
Gweddïwch dros y rhai sy’n sefyll, dros bobl Cymru, ac am ddoethineb.
Pleidleisiwch ar y 7 o Fai 2026.

Mae Cytûn wedi cyhoeddi briff dwyieithog newydd i helpu eglwysi, cyrff aelodol a’r gymuned ffydd ehangach i ddeall ac ymgysylltu â’r newidiadau sylweddol i etholiad Senedd Cymru 2026.

Bydd etholiad 2026 yn wahanol i unrhyw beth y mae Cymru wedi’i weld o’r blaen. Mae’r Senedd yn ehangu o 60 i 96 o Aelodau, mae’r cymysgedd cyfarwydd o seddi etholaeth a seddi rhanbarthol yn cael ei ddisodli gan 16 o etholaethau newydd, mwy, a bydd pleidleiswyr yn bwrw un bleidlais o dan system gynrychiolaeth gyfrannol newydd.

Mae’r briff, sydd ar gael yn Gymraeg a Saesneg, yn nodi’n glir beth sy’n newid, sut mae’r system bleidleisio newydd yn gweithio, a beth i’w ddisgwyl yn yr orsaf bleidleisio. Mae hefyd yn cynnig arweiniad ymarferol i eglwysi sy’n dymuno cefnogi ymgysylltiad democrataidd yn eu cymunedau — o gynnal cyfarfodydd hustyngau ac annog cofrestru pleidleiswyr i ymgysylltu ag ymgeiswyr ar faterion sy’n bwysig yn lleol.

Mae’r briff yn rhan o ymrwymiad parhaus Cytûn i gefnogi ymgysylltiad gwybodus a gweddigar â democratiaeth Cymru. Gyda’r etholiad yn agosáu ar 7 Mai, mae’n bwysig bod cymunedau ffydd yn barod i helpu eu haelodau a’u cymdogion i gymryd rhan yn hyderus yn y broses newydd hon.

Gellir lawrlwytho’r briff o wefan Cytûn yn Gymraeg a Saesneg. Am ragor o wybodaeth am y system bleidleisio newydd, mae’r briff yn cyfeirio darllenwyr at wefan Senedd Cymru ac at wasanaeth Who Can I Vote For?, sy’n rhestru ymgeiswyr sydd wedi’u datgan fesul etholaeth.

Lawrlwythiadau:

• A Changing Senedd: What Churches and Communities Need to Know for 2026 (English)
• Senedd sy’n Newid: Yr Hyn y Mae Angen i Eglwysi a Chymunedau ei Wybod ar gyfer 2026 (Cymraeg)

Dolenni defnyddiol:

• Sut bydd y system bleidleisio newydd yn gweithio? — Senedd Cymru
• Pleidleisio mewn Etholiadau’r Senedd – Senedd Cymru
• Dewch o hyd i’ch ymgeiswyr — Who Can I Vote For? (Saesneg yn unig)

Darperir dolenni i wefannau allanol er gwybodaeth ac er hwylustod yn unig. Nid yw Cytûn yn gyfrifol am gynnwys, cywirdeb na hygyrchedd gwefannau allanol, ac nid yw cynnwys dolen yn awgrymu cymeradwyaeth o’r safbwyntiau, barn na gwybodaeth a geir ynddynt.

Dylai’r Aelodau a cefnogwyr Cytûn nodi bod Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol ar y Bil Oedolion â Salwch Terfynol (Diwedd Oes), a fydd yn cael ei drafod yn y Senedd ar ddyd Mawrth 24 Chwefror 2026. Cyhoeddwyd y ddadl yn Natganiad Busnes ac fe’i trefnwyd i bara am 30 munud.

Beth yw Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol?

Mae angen Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol (CCD) pan fo Senedd y DU yn deddfu ar faterion sy’n dod o fewn cymhwysedd datganoledig. Mae’r Bil Oedolion â Salwch Terfynol (Diwedd Oes), sy’n symud ymlaen ar hyn o bryd drwy San Steffan, yn cynnwys darpariaethau a fyddai’n gymwys i Gymru mewn meysydd lle mae gan y Senedd gyfrifoldeb deddfwriaethol, yn enwedig ym maes iechyd a gofal cymdeithasol.

Drwy’r CCD hwn, mae Llywodraeth Cymru yn gofyn i’r Senedd roi ei chydsyniad i Senedd y DU ddeddfu ar y materion datganoledig hyn ar ran Cymru. Gall y Senedd ddewis rhoi cydsyniad, gwrthod cydsyniad, neu roi cydsyniad amodol.

Cwestiwn Sensitif ac Arwyddocaol

Mae’r cwestiwn o farw â chymorth yn codi pryderon moesegol, diwinyddol, meddygol a bugeiliol dwys. Mae eglwysi a Christnogion unigol ledled Cymru yn dal safbwyntiau sydd wedi’u hystyried yn ddwys ar y mater hwn, wedi’u llywio gan eu dealltwriaeth o sancteiddrwydd bywyd, tosturi tuag at ddioddefaint, cydwybod, a’r lles cyffredin.

Rôl Cytûn

Fel Eglwysi Ynghyd yng Nghymru, mae Cytûn yn cydnabod amrywiaeth y safbwyntiau ymhlith ein henwadau aelod a’n haelodau unigol ar y cwestiwn sensitif hwn. Byddwn yn cefnogi ein haelodau i fynegi a rhannu eu safbwyntiau unigol gydag Aelodau’r Senedd cyn y ddadl.

Yn y dyddiau nesaf, byddwn yn darparu:

• Gwybodaeth gefndir ar y broses CCD
• Adnoddau i helpu aelodau i ymgysylltu â’u cynrychiolwyr yn y Senedd
• Canllawiau ar sut y gall eglwysi hwyluso trafodaeth ystyriol ar y mater hwn

Byddwn yn ystyried ein ymateb ar ol i’r mesur cael ei drafod.

Rydym yn annog aelodau sy’n dymuno gwneud eu barn yn hysbys i gysylltu â’u Haelodau lleol o’r Senedd cyn dydd Mawrth 20 Ionawr.

Rhennir diweddariadau ac adnoddau pellach drwy ein sianeli arferol.