Pan fydd Aelodau’r Senedd yn trafod Cynnig NDM9249 a gyflwynwyd gan Reform UK, ddydd Mercher hwn, 17 Mehefin, gofynnir iddynt bleidleisio ar a ddylai Cymru ddod â’i holl wariant rhyngwladol i ben. Mae Cytûn: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru wedi eu hannog, o bob plaid, i ddweud na.

I genedl fach, dadleua Cytûn, nid moethusrwydd erioed fu edrych tuag allan. Mae’n rhan o bwy yw Cymru. Mae ein hymgysylltiad â’r byd yn cynnal swyddi drwy fasnach a buddsoddiad mewnol; mae’n agor gorwelion i bobl ifanc drwy raglen Taith, sydd eisoes wedi mynd â dysgwyr o bob cwr o Gymru i fwy na naw deg o wledydd; ac mae’n anrhydeddu ein hymrwymiadau i gymdogion sy’n byw mewn tlodi eithafol drwy raglen Cymru ac Affrica. Cymru yw Cenedl Masnach Deg gyntaf y byd ac mae’n Genedl Noddfa — ac mae Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang yn ddyletswydd sydd eisoes wedi’i hysgrifennu yn ein cyfraith drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.

Mae’r symiau dan sylw yn gymedrol: ffracsiwn o un y cant o gyllideb Cymru. Mae’r enillion — mewn ffyniant, enw da a chydwybod dda — yn sylweddol.

Nid yw’r olwg hon tuag allan yn newydd. Ganrif yn ôl, yn 1924, llofnododd tua 390,296 o fenywod Cymru — bron traean o fenywod y genedl — ddeiseb heddwch yn apelio at fenywod America i helpu i adeiladu byd a lywodraethid gan gyfraith yn hytrach na rhyfel. Fe wnaethant drefnu o dŷ i dŷ, drwy gapeli a chynulleidfaoedd ar hyd a lled y wlad; dychwelwyd y gofeb o fwy na saith milltir o lofnodion adref i Gymru yn 2023, ac mae bellach yn y Llyfrgell Genedlaethol. Mae’n atgof bod cyfeillgarwch a chyfrifoldeb y tu hwnt i’n ffiniau yn rhedeg yn ddwfn ym mywyd ein heglwysi a’n cymunedau.

Pryder ehangach

Fodd bynnag, mae pryder Cytûn yn mynd yn ddyfnach na’r cynnig unigol hwn. Mae’r corff wedi mynegi pryder gwirioneddol am arddull wleidyddol sy’n lleihau cwestiynau cymhleth i ddewisiadau ffug naill ai/neu, ac am gynigion a luniwyd yn llai i lywodraethu nag i rannu.

Dywedodd Dr Cynan Llwyd, Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, a gyhoeddodd y briff:

“Mewn cyfnod o her fyd-eang wirioneddol, mae gan bobl Cymru hawl i ddeddfwyr sy’n cymryd eu swydd o ddifrif — yn cynrychioli eu holl etholwyr, yn pwyso a mesur pob safbwynt sy’n cystadlu â’i gilydd mewn ewyllys da, ac yn dewis gwaith amyneddgar adeiladu yn hytrach na theatr rhannu. Gan fod gwleidyddiaeth ddeuaidd yr etholiad bellach y tu ôl i ni, rydym yn gobeithio y bydd Aelodau’n modelu’r math o fywyd cyhoeddus sy’n ceisio tir cyffredin yn hytrach na rhaniad newydd.”

Bydd Cytûn yn parhau, heb ofn na ffafr, i sefyll dros Gymru sy’n hyderus, yn hael a heb ofni’r byd y tu hwnt i’w glannau — ac, ar ddechrau’r seithfed Senedd hon, rydym yn galw am wleidyddiaeth ras, tosturi a pharch gwirioneddol at bawb.

Mae Cytûn wedi rhannu briffiad llawn ar Gynnig NDM9249 ag Aelodau’r Senedd.

Mae myfyrdod dyddiol yr Eglwys Ddiwygiedig Unedig ar gyfer 8 Mehefin 2026 — a ysgrifennwyd gan un o gyfeillion mawr Cytûn — yn cynnig myfyrdod amserol a ddiwinyddol gyfoethog ar Rhufeiniaid 13 a therfynau ufudd-dod sifil.

Bob bore, mae’r Eglwys Ddiwygiedig Unedig yn anfon darlleniad, myfyrdod, a gweddi fer i helpu Cristnogion ar eu taith ffydd. Mae’r myfyrdodau’n cael eu hysgrifennu gan dros 100 o gyfranwyr o ar draws yr enwad a thu hwnt, ac maent ar gael drwy e-bost, ar gyfryngau cymdeithasol yr URC, ac ar wefan Myfyrdodau Dyddiol yr URC, lle gallwch hefyd gofrestru i’w derbyn yn uniongyrchol i’ch mewnflwch.

Mae rhifyn ddoe (8 o Fehefin 2026), y cyntaf mewn cyfres pythefnos ar ‘Eglwys a Gwladwriaeth’, wedi’i ysgrifennu gan y Parch Gethin Rhys — gweinidog URC wedi ymddeol, llais eciwmenaidd hir sefydlog, a chyn Swyddog Polisi yn Cytûn: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru. Mae Gethin yn parhau i fod yn gyfaill ac yn gefnogwr gweithgar i waith Cytûn, ac mae ei gyfraniadau, gan gynnwys y myfyrdod dyddiol hwn, yn cael ei groesawu’n gynnes.

Gan dynnu ar Rhufeiniaid 13, mae Gethin yn datgelu’r tyndra ymddangosiadol rhwng galwad Paul i ymostwng i’r awdurdodau llywodraethol a Sail yr Undeb yr URC ei hun, sy’n datgan nad yw’r Eglwys “yn ddarostyngedig i’r wladwriaeth” mewn materion o ufudd-dod i Dduw. Mae’n gwahaniaethu – fel y noda Gethin – sy’n aml yn syndod i’r rhai sy’n dod o draddodiad eglwys sefydledig.

Dyma’r cyntaf mewn cyfres y bydd Gethin yn cyfrannu ati dros y pythefnos nesaf, ac rydym yn annog pawb sy’n ymgysylltu â chwestiynau diwinyddiaeth gyhoeddus, awdurdod sifil, a thystiolaeth yr Eglwys mewn cymdeithas i fynd ati i’w darllen.

Darllenwch y myfyrdod llawn a chofrestrwch i dderbyn Myfyrdodau Dyddiol yr URC.

Mae Cytûn yn falch o gadarnhau y cynhelir cwrs Croeso i Gymru 2026 rhwng 23–25 Medi 2026 yng Nghanolfan Chwaraeon Cymru, Gerddi Sophia, Caerdydd.

Mae’r cwrs wedi’i gynllunio ar gyfer gweinidogion a gweithwyr Cristnogol sy’n dod i weithio yng Nghymru am y tro cyntaf, neu sy’n dychwelyd ar ôl cyfnod i ffwrdd. Mae’n gyfle i ddod yn fwy cyfarwydd â chyd-destun Cymru, i gyfarfod ag eraill sy’n dechrau ar weinidogaeth neu wasanaeth yng Nghymru, ac i baratoi’n dda ar gyfer gweithio o fewn cymunedau Cymru.

Croesewir ceisiadau preswyl a di-breswyl. Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau yw 30 Awst 2026.

I gael rhagor o wybodaeth, neu i wneud cais, ewch i dudalen cwrs Croeso i Gymru 2026. Am ymholiadau, cysylltwch â Sasha Perriam yn post@cytun.cymru.

Mae etholiad Senedd 2026 wedi arwain at y newid mwyaf yng nghyfansoddiad Senedd Cymru ers dechrau datganoli. Mae ehangu’r Senedd i 96 aelod, ynghyd â chyflwyno system etholiadol fwy cyfrannol, wedi creu Siambr fwy amrywiol yn wleidyddol, heb unrhyw blaid gyda mwyafrif.

Mae’r siart isod yn rhoi dadansoddiad manwl o gyfansoddiad newydd y Senedd.

Plaid Cymru yw blaid fwyaf y Senedd, a hynny am y tro cyntaf ers sefydlu’r blaid 100 mlynedd yn ôl. Mae arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth, wedi datgan ei fwriad i gipio rôl y Prif Weinidog.

Mae Reform UK hefyd wedi ennill cynrychiolaeth sylweddol yn y Senedd am y tro cyntaf, digon i ffurfio’r wrthblaid, tra bod Llafur wedi gweld gostyngiad dramatig yn nifer ei seddi. Felly hefyd bu hanes y Ceidwadwyr Cymreig, ac mae’r Democratiaid Rhyddfrydol yn parhau gydag un aelod etholedig yn unig, tra bod y Gwyrddion wedi ennill dwy sedd am y tro cyntaf.  

Disgwylir i’r Senedd weithredu mewn amgylchedd gwleidyddol cydweithredol. Ond, gyda gwahaniaethau mawr ar lefel polisi rhwng pleidiau’r chwith, y canol a Reform, ni fydd hynny yn hawdd i’w wneud.

Bydd adeiladu clymbleidiau a chydweithio ar sail materion penodol yn chwarae rhan bwysicach wrth ffurfio a chynnal Llywodraeth nesaf Cymru. Gall pleidiau llai a grwpiau unigol gael mwy o ddylanwad dros ddeddfwriaeth a blaenoriaethau polisi nag yn y Seneddau blaenorol.

Bwriad y trefniadau etholiadol newydd oedd gwneud y Senedd yn fwy cynrychioliadol o’r pleidleisiau a fwriwyd ledled Cymru. Mae’r canlyniadau’n awgrymu bod cydbwysedd y seddi yn adlewyrchu cyfran y bleidlais genedlaethol yn fwy agos nag o dan y system flaenorol.

Dywedodd Dr Cynan Llwyd, Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn: “Mae Cytûn: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru, yn llongyfarch Plaid Cymru ar ei buddugoliaeth yn etholiad Senedd 2026, ac yn llongyfarch Rhun ap Iorwerth wrth iddo baratoi i wasanaethu fel Prif Weinidog Cymru.

Ar adeg o newid yn ein bywyd cenedlaethol, gweddïwn drosto ef, dros holl aelodau etholedig y Senedd, a thros bawb sy’n cario cyfrifoldebau gwasanaeth cyhoeddus. Gofynnwn i Dduw roi doethineb, gostyngeiddrwydd a dewrder iddynt, ac i gryfhau pob ymdrech a wneir er lles pawb.

Mae Cytûn yn barod i gydweithio’n adeiladol â Llywodraeth newydd Cymru a chyda phartneriaid ledled cymdeithas i feithrin undod, cydweithrediad a gobaith. Croesawn yn arbennig yr alwad am “dosturi di-ildio”, a gweddïwn y bydd yr ysbryd hwn yn siapio bywyd cyhoeddus yng Nghymru yn y blynyddoedd i ddod.”