Yn gynharach ym mis Ebrill, ac yng nghyd-destun etholiad y Senedd, ymgasglodd arweinwyr prif gymunedau ffydd Cymru yn y Deml Heddwch ym Mharc Cathays yng Nghaerdydd ddydd Llun i lofnodi datganiad cyhoeddus o undod wrth inni baratoi ar gyfer etholiadau’r Senedd. Gellir darllen y datganiad yn un o’r lluniau isod. Dyma’r hyn â rannodd Dr Cynan Llwyd yn y digwyddiad.

“Mae’n fraint sefyll yma heddiw, ac yn anrhydedd arbennig gwneud hynny ochr yn ochr ag arweinwyr Cristnogol, Mwslemaidd ac Iddewig wrth inni gadarnhau ein hymrwymiad cyffredin i heddwch a chyfeillgarwch. Mewn dyddiau a nodweddir gan ryfel, ofn, rhaniadau ac ansicrwydd, mae’r foment hon yn bwysig. Mae’n bwysig am ei bod yn dweud, yn gyhoeddus ac yn eglur, nad oes rhaid i ffydd arwain at amheuaeth na gelyniaeth, ond y gall fod yn rym ar gyfer iacháu, dewrder a gobaith.

“Fel Cristion, rwyf am ddweud yn glir pam fy mod i yma.

“Rwyf yma oherwydd Iesu Grist. Fe, yr hwn y mae Cristnogion yn ei ddilyn, yw Tywysog Tangnefedd. Ef yw’r un a’n dysgodd mai’r gorchmynion mwyaf yw caru Duw a charu ein cymydog. Ef yw’r un nad oedd ei gariad byth yn gul nac yn amodol, ond a roddwyd yn rhad i’r rhai a anwybyddwyd, yr estron, y tlawd, y clwyfedig, a’r dieithryn. Fe ddymchwelodd rwystrau gelyniaethus. Croesodd ffiniau yr oedd eraill yn ofni eu croesi. Galwodd ei ddilynwyr nid i dra-arglwyddiaethu, ond i wasanaethu; nid i ennyn casineb, ond i geisio heddwch. Darostyngodd ei hun hyd angau, ie, angau ar groes.

“Felly, i Gristnogion ac eglwysi, dylai’r diwrnod hwn ein hatgoffa o bwy yw ein Harglwydd, ac felly ein hatgoffa o beth y gelwir ni i fod. Tangnefeddwyr.

“Ac i’n ffrindiau Mwslemaidd ac Iddewig, rwyf am ddweud hyn gyda didwylledd a gostyngeiddrwydd: rydym yn sefyll gyda chi mewn ymrwymiad cyffredin i heddwch a chymod. Rydym yn anrhydeddu eich presenoldeb, eich cyfeillgarwch, a’ch tystiolaeth. Gwyddom fod ymddiriedaeth yn cael ei hadeiladu nid yn unig gan eiriau a leferir mewn seremonïau fel hyn, ond gan berthnasoedd, undod, a dewrder a ddangosir dros amser. Rydym wedi ymrwymo i’r gwaith hwnnw.

“Rwyf hefyd am ddweud, yn dyner ond yn ddiamwys, nad yw’r rhai sy’n lapio creulondeb mewn iaith Gristnogol, nac yn gwisgo gwaharddiad mewn symbolau crefyddol, yn siarad dros Cristnogaeth. Nid yw gwleidyddiaeth greulon, boed fel y’i gwelir yn Trump, yn MAGA, yn ralïau Unite the Kingdom, mewn rhai pleidiau gwleidyddol sy’n sefyll yn yr etholiad yma yng Nghymru ymhen tair wythnos, nac yn y rhai sy’n cario croesau fel bathodynnau rhaniadau yn hytrach nag arwyddion o gariad hunanaberthol, yn cynrychioli’r Efengyl a gyhoeddwn. Nid arf ofn yw croes Crist, ond arwydd o gariad sy’n cymodi.

“Felly boed i hyn fod yn fwy na llofnod. Boed iddo fod yn dystiolaeth. Tystiolaeth y gallwn ni yng Nghymru anghytuno’n ddwfn, ac eto barhau i gerdded gyda’n gilydd mewn haelioni a pharch. Tystiolaeth na chaiff casineb y gair olaf.

“A thystiolaeth fod heddwch yn dal yn bosibl, trwy ras Duw.”

Wrth i etholiad y Senedd agosáu, mae Cytûn wedi bod yn ymgysylltu ag ymgeiswyr o bob rhan o’r sbectrwm gwleidyddol, gan eu gwahodd i fyfyrio nid yn unig ar flaenoriaethau eu pleidiau ond hefyd ar y gwerthoedd a’r profiadau sy’n llywio eu hagwedd at fywyd cyhoeddus. Nod y sgyrsiau hyn yw annog ymgysylltiad dyfnach â’r dewisiadau sy’n wynebu pleidleiswyr, ac amlygu pwysigrwydd arweinyddiaeth ystyriol sy’n seiliedig ar werthoedd yng Nghymru.

Drwy gydol y gyfres hon, mae’r ffocws wedi bod ar edrych y tu hwnt i’r penawdau i ystyried sut mae ymrwymiadau gwleidyddol yn cysylltu â lles cymunedau, ymdrech am gyfiawnder, a chyfrifoldebau’r rhai sy’n ceisio swydd gyhoeddus. Ar adeg pan y gall trafodaeth gyhoeddus yn aml gael eu bolareiddio neu eu trafod yn arwynebol, mae creu lle ar gyfer trafodaeth fwy myfyriol yn amserol ac yn angenrheidiol.

Rydym bellach yn dod â’r gyfres hon i ben gyda’n cyfweliad olaf, sy’n cynnwys Joe Carter o blaid Democratiaid Rhyddfrydol Cymru. Yn y sgwrs hon, rydym yn parhau i archwilio’r cymhellion, y blaenoriaethau a’r safbwyntiau sy’n sail i’w ymgeisyddiaeth, gan gynnig cyfle i ddarllenwyr ystyried sut mae’r rhain yn cyd-fynd â’r heriau a’r cyfleoedd sy’n wynebu Cymru heddiw.

Wrth i ddiwrnod y bleidlais agosáu, gobeithiwn y bydd y cyfweliad hwn, ynghyd â’r gyfres ehangach, yn cefnogi cyfranogiad gwybodus a myfyrdod gofalus ymhlith pawb sy’n paratoi i fwrw eu pleidlais.

Darllenwch ddadansoddiad cymharol o faniffestos y pleidiau drwy’r ddolen hon.

Gyda maniffesto pob prif blaid bellach wedi’i gyhoeddi, mae Cytûn wedi rhyddhau dadansoddiad wedi’i ddiweddaru o safbwyntiau’r pleidiau i helpu cymunedau ffydd i ymgysylltu ag etholiad y Senedd ar 7 Mai — gan atgoffa pleidleiswyr y bydd ymgeiswyr annibynnol a phleidiau llai hefyd ar y papur pleidleisio.

Wrth i’r chwe phrif blaid sy’n cystadlu yn etholiad y Senedd ar 7 Mai 2026 cyhoeddi eu maniffestos llawn, mae Cytûn – Eglwysi Ynghyd yng Nghymru wedi rhyddhau Diweddariad i Friff Maniffesto Etholiad y Senedd 2026 — atodiad manwl i’r ddogfen a gyhoeddwyd ym mis Mawrth 2026.

Roedd y briff gwreiddiol yn tynnu ar arwyddion polisi cyn-maniffesto ac ymrwymiadau’r pleidiau oedd ar gael ar y pryd. Mae’r diweddariad yn adolygu’r maniffestos gorffenedig yn llawn, ynghyd â dadansoddiad economaidd annibynnol — gan gynnwys asesiadau gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllidol — i gynnig cymhariaeth fwy manwl a chynhwysfawr o’r hyn y mae pob plaid yn ei addo mewn gwirionedd.

Beth sydd newydd yn y diweddariad?

Mae’r diweddariad yn archwilio’r chwe phlaid ar draws pum maes polisi blaenoriaeth Cytûn: Iechyd, Addysg, yr Economi, Materion Rhyngwladol a Newid Hinsawdd, a’r Eglwys a’r Dinesydd.

Ar iechyd, mae amseroedd aros y GIG yn dominyddu agenda pob plaid. Mae Llafur yn cynnig Cronfa Ysbytai’r Dyfodol o £4 biliwn; mae Plaid Cymru am osod targedau amser aros penodol; byddai’r Ceidwadwyr yn cyhoeddi argyfwng iechyd yn syth os down i rym; byddai’r Democratiaid Rhyddfrydol yn buddsoddi £300 miliwn mewn gofal cymdeithasol wedi’i ariannu gan godiad treth incwm o 1c; ac mae’r Gwyrddion yn gosod ataliad ac ymyrraeth gynnar wrth wraidd eu gweledigaeth iechyd. Mae Reform UK yn ymrwymo i leihau amseroedd aros drwy arbedion effeithlonrwydd.

Ar yr economi, y gwahaniaeth amlycaf yw ar drethiant. Mae’r Ceidwadwyr Cymreig yn cynnig toriad o 1c i’r gyfradd sylfaenol o dreth incwm a diddymu’r Dreth Trafodiadau Tir ar brynu cartrefi — ymrwymiadau y mae’r Sefydliad Astudiaethau Cyllidol wedi’u disgrifio fel rhai anodd eu cysoni â chynlluniau gwariant ehangach y blaid. Y Democratiaid Rhyddfrydol yw’r unig blaid sy’n cynnig codiad treth. Mae’r Gwyrddion yn cynnig disodli’r dreth gyngor yn gyfan gwbl â Threth Gwerth Tir.

Wrth ystyried Cenedl Noddfa — fframwaith cymorth Cymru i ffoaduriaid a cheiswyr lloches — mae Llafur, Plaid Cymru, y Democratiaid Rhyddfrydol a’r Gwyrddion i gyd yn cefnogi cynnal a datblygu’r polisi, tra bod y Ceidwadwyr a Reform UK ill dau wedi addo ei ddiddymu. Dylai aelodau fod yn ymwybodol na all y rhan fwyaf o addewidion mewnfudo yn yr etholiad hwn gael eu cyflawni gan y Senedd, gan fod mewnfudo yn fater a gedwir i San Steffan.

Cyfweliadau ag ymgeiswyr

Mae Cytûn wedi cyhoeddi cyfweliadau â chynrychiolwyr pump o’r chwe phrif blaid, yn archwilio eu safbwyntiau ar faterion o bwys i gymunedau ffydd yng Nghymru. Mae’r cyfweliadau ar gael nawr:

The interviews are available now:

Peredur Owen Griffiths Plaid Cymru

Darren Millar Ceidwadwyr

Paul Rock Y Blaid Werdd

James Evans Reform UK

Huw Thomas Labour

Mae cyfweliad â chynrychiolydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig yn cael ei drefnu ar hyn o bryd a bydd yn cael ei gyhoeddi ar y wefan maes o law.

Mae Cytûn yn annog darllenwyr i ymgysylltu â’r holl gyfweliadau fel rhan o’u myfyrdod gweddigar cyn diwrnod y bleidlais ar 7 Mai.

Pwy fydd ar eich papur pleidleisio?

Er bod y chwe phrif blaid — Llafur Cymru, Plaid Cymru, y Ceidwadwyr Cymreig, Democratiaid Rhyddfrydol Cymru, Reform UK, a Phlaid Werdd Cymru — i gyd wedi cyhoeddi maniffestos llawn ac yn cystadlu am seddi ledled Cymru, efallai y bydd pleidleiswyr yn gweld ymgeiswyr o ystod ehangach o safbwyntiau gwleidyddol ar eu papurau pleidleisio. Bydd pleidiau llai ac ymgeiswyr annibynnol yn sefyll mewn etholaethau ar draws Cymru ac, o dan y system gyfrannol newydd, mae eu pleidleisiau yn cyfrif go iawn.

Dyma’r etholiad Senedd gyntaf a gynhelir dan system gyfrannol: etholir 96 Aelod ar draws 16 etholaeth chwe-aelod drwy ddull D’Hondt. Nid yw unrhyw blaid sengl yn disgwyl ennill mwyafrif cyffredinol, sy’n golygu y gallai blaenoriaethau pleidiau llai ac ymgeiswyr annibynnol fod yn allweddol wrth lunio Llywodraeth Cymru nesaf.

I ddarganfod pwy sy’n sefyll yn eich etholaeth — gan gynnwys pob ymgeisydd plaid lai ac annibynnol — ewch i whocanivotefor.wales, adnodd annibynnol a di-blaid sy’n rhestru pob ymgeisydd ar y papur pleidleisio yn eich ardal. Er bod y wefan hon yn adnodd defnyddiol, ni allwn gymryd cyfrifoldeb am y cynnwys, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn gwirio cyn mynd i’r orsaf bleidleisio!

Ymgysylltu mewn gweddi ac yn feddylgar

Nid yw Cytûn yn cefnogi unrhyw blaid nac ymgeisydd. Mae’r briffiau hyn yn bodoli i helpu arweinwyr enwadol, cymunedau eglwys lleol, ac aelodau unigol o’r ffydd i ymgysylltu â’r etholiad hwn yn feddylgar, mewn gweddi, a chydag ymwybyddiaeth dda. Anogir cymunedau ffydd i gynnal neu fynychu digwyddiadau dadleuon cyn 7 Mai, i ddefnyddio’r briff hwn fel sail ar gyfer trafodaeth grŵp, myfyrio neu weddi, ac i annog pob aelod cymwys i arfer eu hawl ddemocrataidd a phleidleisio ar 7 Mai 2026. Mae Diweddariad i Friff Maniffesto Etholiad y Senedd 2026 llawn ar gael ar www.cytun.co.uk.

Mae Judith wedi gwasanaethu’r Undeb Bedyddwyr Cymru gydag ymroddiad rhyfeddol am un ar ddeg o flynyddoedd, ac yn ystod y cyfnod hwnnw bu hefyd yn ymddiriedolwr gwerthfawr i Cytûn. Mae ei hymddeoliad yn rhoi cyfle ardderchog i ni ddweud diolch — nid yn unig am yr hyn y mae hi wedi ei wneud, ond am y ffordd y mae hi wedi ei wneud.

Mae’r rhai sydd wedi gweithio ochr yn ochr â Judith yn sôn yn gyson am ei chynhesrwydd, ei gras, a’i gofal diffuant am bobl. Boed yn cynorthwyo eglwysi a gweinidogion lleol, yn llywio newid o fewn strwythurau’r Undeb Bedyddwyr Cymru, neu’n cynrychioli bywyd Bedyddiedig Cymru mewn cyd-destunau eciwmenaidd ehangach, mae wedi dod â doethineb, amynedd a haelioni Cristnogol dwfn i bopeth y mae wedi ymgymryd ag ef.

Talodd Rob Nicholls, Llywydd Adran Gymraeg yr Undeb, deyrnged iddi am ei ‘harweinyddiaeth gadarn a’i dylanwad parhaol,’ tra nododd Maggie Rich, Llywydd yr Adran Saesneg, yr argraff a wnaeth Judith o’r cychwyn cyntaf — ei gwrando gofalus, ei barn gytbwys, a’i gallu cynhenid i gysylltu â phobl yn ogystal â’r cwestiynau o’i blaen.

Disgrifiodd Cyngor Unedig Undeb Bedyddwyr Cymru ei chyfraniad mewn ffordd syml a phwerus: byddant yn ei cholli’n fawr, ac maent yn diolch i Dduw am ei galw i’r gwaith hwn ar gyfer y fath amser â hwn.

Ychwanegodd Dr Cynan Llwyd, Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, ei deyrnged gynnes ef ei hun:

‘Mae Judith wedi bod yn gydweithiwr ardderchog ac yn ffrind gwirioneddol i’r teulu eciwmenaidd yng Nghymru. Daeth â sefydlogrwydd a llawenydd i’w gwaith — rhinweddau sy’n brin ac yn werthfawrocach nag y mae pobl weithiau’n sylweddoli. Mae ei hymrwymiad i adeiladu a dyfnhau perthnasau rhwng ein heglwysi wedi gadael argraff wirioneddol, ac rydym yn ddiolchgar iawn am y blynyddoedd y rhoddodd i Gytûn fel ymddiriedolwr ochr yn ochr â’i rôl heriol gyda’r Undeb. Dymunwn bob bendith iddi wrth iddi ddechrau’r bennod newydd hon, a gweddïwn y bydd hi’n profi daioni a nerth Duw yn y dyddiau sydd i ddod.’

Ymunwn â’r teulu Bedyddiedig ehangach, ac yn wir â’r gymuned eciwmenaidd gyfan yng Nghymru, i ddiolch i Dduw am weinidogaeth Judith — ac i weddïo y bydd ei hymddeoliad yn gyfoethog, yn adnewyddol, ac yn llawn o’r un llawenydd a roddodd i gynifer o rai eraill.

Diolch o galon, Judith. Pob bendith.

Mae arweinwyr ffydd wedi rhoi rhybudd llym y gall deddfau protest newydd gyfyngu’n sylweddol ar yr hawl i brotestio’n heddychlon, wrth i Cytûn, Dr Cynan Llwyd, ymuno â chlymblaid rhyngffydd uchel ei phroffil yn siarad yn erbyn Mesur Troseddu a Phlismona Llywodraeth y DU.

Mewn llythyr ar y cyd a anfonwyd at The Times ac at Aelodau Seneddol San Steffan cyn pleidlais hollbwysig yn Nhŷ’r Cyffredin ar 14 Ebrill, mae arweinwyr crefyddol a sifil yn dadlau bod y cymal “tarfu cronnus” arfaethedig yn peryglu tawelu protest gyfreithlon. Mae’r glymblaid—sy’n cynnwys sawl traddodiad ffydd ochr yn ochr â sefydliadau sifil ehangach—yn rhybuddio y gallai pobl gael eu hatal rhag protestio dim ond oherwydd bod protestiadau cynharach, anghysylltiedig, wedi digwydd yn yr un ardal.

Dywedodd Dr Cynan Llwyd:

“Mae protest heddychlon wedi bod yn rhan o’r ffordd y mae cymdeithas yn ceisio cyfiawnder a newid erioed. I lawer o Gristnogion, mae hyn yn cysylltu’n uniongyrchol â’n galwad fel dinasyddion—i weithredu, yn unigol ac trwy ein heglwysi, ar faterion o bwysigrwydd cyhoeddus. Mae’r cynnig hwn yn peryglu mynd yn rhy bell drwy gyfyngu ar brotest nid oherwydd yr hyn y mae pobl yn ei wneud, ond oherwydd yr hyn y gallai eraill fod wedi’i wneud o’u blaen. Dyna pam yr ydym yn sefyll ochr yn ochr â phartneriaid o ffyddau eraill a grwpiau sifil i annog ASau i ailystyried.”

Mae’r ddeddfwriaeth, sydd eisoes wedi mynd trwy Dŷ’r Arglwyddi, bellach yn dychwelyd i Dŷ’r Cyffredin i ystyried gwelliannau. Wrth wraidd y pryder mae’r ddarpariaeth newydd sy’n caniatáu i awdurdodau ystyried effaith gyfunol protestiadau dros amser. Dywed gwrthwynebwyr fod hyn yn ehangu pwerau presennol yn sylweddol ac y gallai gael effaith oeri ar gyfranogiad democrataidd, yn enwedig i symudiadau llawr gwlad ac i’r rhai sy’n gweithredu ar sail cydwybod.
I ddarllen mwy am y gwelliannau arfaethedig a chyd-destun y Mesur, darllenwch friff Cytûn isod. Eisiau gweithredu? Ysgrifennwch at eich AS yn San Steffan.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig gofod i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llywio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytûn yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu gofod ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brawddeg slic i ofyn beth mae ymgeiswyr yn ei gredu mewn gwirionedd, a pham.

Gyda’r cyfnod ymgyrchu ffurfiol bellach ar waith a diwrnod pleidleisio ar 7 Mai ond wythnosau i ffwrdd, mae’r cyfweliad hwn yn un o’r rhai olaf yn ein cyfres bresennol cyn i Gymru fynd i’r blychau pleidleisio. Rydym yn ddiolchgar i’r holl ymgeiswyr sydd wedi rhoi o’u hamser i gymryd rhan yn yr hyn a obeithiwn fydd wedi bod yn gyfraniad gwerthfawr i fywyd cyhoeddus Cymru yn ystod y cyfnod allweddol hwn.

Mae’r cyfweliad hwn yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs â Huw Thomas, ymgeisydd Llafur Cymru ar gyfer Caerdydd Penarth. Mae’r cyfweliadau yn y gyfres hon eisoes wedi dod â thrafodaethau meddylgar a gonest gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru, Ceidwadwyr Cymru, y Blaid Werdd a Reform UK, ac rydym yn falch o barhau â’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchedig ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Mae Huw Thomas yn wleidydd Llafur Cymru y bydd ei gefndir yn gyfarwydd i lawer yn y gymuned ffydd. Yn wreiddiol o Aberystwyth ac yn siaradwr Cymraeg rhugl, bu’n astudio Cerddoriaeth ym Mhrifysgol Rhydychen cyn cwblhau Meistr mewn Cysylltiadau Rhyngwladol ym Mhrifysgol Aberystwyth. Cyn mynd i fyd gwleidyddiaeth bu’n gweithio yn y trydydd sector, gan gynnwys i’r mudiad teithio cynaliadwy Sustrans ac fel Pennaeth Cymorth Cristnogol Cymru. Mae wedi bod yn Gynghorydd Caerdydd ar gyfer ward y Sblot ers 2012 ac yn Arweinydd Cyngor Caerdydd ers 2017.

Yn y cyfweliad hwn, mae Dr Cynan Llwyd yn gwahodd Huw i fyfyrio ar y gwerthoedd sydd wedi llywio ei daith o’r trydydd sector i swydd etholedig. Ymhlith y themâu mwyaf trawiadol yn y sgwr yw’r cwestiwn beth oedd blynyddoedd Huw yn gweithio i Cymorth Cristnogol – mudiad sy’n ganolog i genhadaeth sawl eglwys – yn ei olygu i’w ddealltwriaeth o gyfiawnder, cymuned a chyfrifoldeb cyhoeddus. Mae Huw yn siarad yn agored am sut y ffurfiodd y profiad hwnnw o weithio ochr yn ochr â chymunedau ffydd, yng Nghymru ac yn rhyngwladol, ei argyhoeddiad bod yn rhaid i wleidyddiaeth fod yn fwy na’r trafodaethol, a bod yn rhaid iddi ofyn cwestiynau dyfnach am ba fath o gymdeithas yr ydym yn ei hadeiladu gyda’n gilydd.

Mae’r sgwrs hefyd yn archwilio’r hyn y mae Huw yn credu y dylai’r Senedd newydd ei flaenoriaethu ar gyfer pobl Caerdydd Penarth a Chymru yn ehangach, a sut y mae’n gweld y berthynas rhwng cymunedau ffydd a bywyd democrataidd mewn Cymru sy’n newid.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn wedi bod yn ei chyhoeddi yn yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym wedi cysylltu ag ymgeiswyr o ystod o bleidiau a chymunedau etholiadol drwy gydol yr ymgyrch, ac rydym yn gobeithio bod y gyfres hon wedi gwneud cyfraniad gwerthfawr i fywyd cyhoeddus Cymru yn ystod y cyfnod allweddol hwn.

Mae’r cyfweliadau’n ffurfio rhan o Raglen Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i dymor etholiad. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i baratoi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, ac ystod lawn o faterion a ddatganolwyd i Lywodraeth Cymru ac a graffodd gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd, a chyfiawnder cymdeithasol. Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Rhan

Croesawn ymatebion ac adlewyrchiadau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu gofyn i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych yn rhan o drefnu digwyddiad hustings ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig gofod i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd, a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llywio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytûn yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu gofod ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brawddeg fachog i ofyn beth yn union y mae ymgeiswyr yn ei gredu, a pham.

Mae’r cyfweliad hwn yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs gyda James Evans, ymgeisydd Reform UK. Mae cyfweliadau’r gyfres hon eisoes wedi esgor ar drafodaethau meddylgar a gonest gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru, y Ceidwadwyr Cymreig, a’r Blaid Werdd, ac rydym yn falch o barhau â’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchedig ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Mae James Evans wedi bod yn Aelod o’r Senedd ers 2021, yn cynrychioli etholaeth Brycheiniog a Sir Faesyfed. Fe’i hetholwyd gyntaf fel AS Ceidwadol Cymreig, ac fe wasanaethodd yn y capasiti hwnnw am y rhan fwyaf o dymor presennol y Senedd. Yn gynharach yn y tymor hwn, penderfynodd adael grŵp y Ceidwadwyr ac ymuno â Reform UK – gan ddod yn un o nifer o gynrychiolwyr etholedig yn ystod y blynyddoedd diwethaf sydd wedi croesi o’r Blaid Geidwadol i Reform yn ystod eu tymor presennol. Bydd yn awr yn sefyll am ailethol dan faner Reform UK ym Mai 2026.

Yn y cyfweliad hwn, mae Dr Cynan Llwyd yn gwahodd James i fyfyrio ar yr argyhoeddiadau sy’n sail i’w fywyd gwleidyddol. Ymhlith eiliadau mwyaf gonest a phersonol y sgwrs mae cyfrif James o’i daith ffydd ei hun – llinyn sy’n egluro, yn ôl James, sydd wedi llywio ei werthoedd a’i ymdeimlad o alwedigaeth mewn gwasanaeth cyhoeddus. Mae’r sgwrs hefyd yn archwilio’r hyn y mae’n ei gredu y mae Cymru ei angen o’i Senedd nesaf, a sut y mae’n gweld rôl cymunedau ffydd ym mywyd y genedl.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y bydd Cytûn yn ei chyhoeddi yn yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o amrywiaeth o bleidiau ac etholaethau, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn yr wythnosau i ddod.

Mae’r cyfweliadau yn ffurfio rhan o Raglen Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i dymor etholiad. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn yn gweithio i sicrhau bod y gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru yn gallu ymgysylltu’n ystyrlon â sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a holl faes y materion a ddatganolwyd i Lywodraeth Cymru ac a graffodir gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd, a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Croesawn ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n rhan o drefnu digwyddiad crybwyll ymgeiswyr ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn, cysylltwch â ni yn post@cytun.cymru.

Mae’r cyfweliadau hyn yn cynnig lle i ymgeiswyr fyfyrio ar faterion ffydd, gwerthoedd a bywyd cyhoeddus – gan archwilio sut mae eu credoau a’u hargyhoeddiadau yn llunio eu dull o wasanaethu pobl Cymru. Mewn etholiad a ystyrir yn eang fel yr un mwyaf arwyddocaol i wleidyddiaeth Cymru ers sefydlu’r Senedd ym 1999, mae Cytun yn credu ei bod yn bwysicach nag erioed i greu lle ar gyfer y sgyrsiau dyfnach hyn – sgyrsiau sy’n mynd y tu hwnt i’r maniffesto a’r brathiad sain i ofyn beth y mae ymgeiswyr yn ei gredu mewn gwirionedd, a pham.

Mae’r trydydd cyfweliad yn y gyfres hon yn gweld Ysgrifennydd Cyffredinol Cytun, Dr Cynan Llwyd, mewn sgwrs gyda Paul Rock, ymgeisydd dros y Blaid Werdd. Mae’r cyfweliadau yn y gyfres hon eisoes wedi dwyn cyfnewidiadau meddylgar ac agored gydag ymgeiswyr o Blaid Cymru a’r Ceidwadwyr Cymreig, ac rydym yn falch o barhau a’r ysbryd hwnnw o ddeialog agored a pharchus ar draws y sbectrwm gwleidyddol.

Nid yw Paul yn ddiarth i wleidyddiaeth gymunedol yn yr ardal. Ar ol gwneud Llandaf Fach yn gartref iddo wedi iddo symud i Gymru, mae wedi treulio nifer o flynyddoedd fel ffigwr gweithgar ac uchel ei barch ym mywyd cymunedol lleol. Mae Paul wedi adeiladu ei fywyd yn Llandaf Fach ac wedi, dros y blynyddoedd, neilltuo amser sylweddol i weithio ar achosion lleol i wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl leol. Mae’r ymrwymiad hwnnw i ymgysylltu o’r gwreiddiau wedi bod yn nodwedd amlwg o’i ddull ef – mae’n adnabyddus yn lleol nid fel gwleidydd gyrfa ond fel rhywun sydd wedi torchi llewys yn y gymuned ymhell cyn ceisio swydd etholedig. Safodd yn flaenorol fel ymgeisydd cyngor dros Landaf Fach o dan yr Undeb Tir Cyffredin – y bartneriaeth etholiadol rhwng y Blaid Werdd a Phlaid Cymru a ffurfiwyd ar gyfer etholiadau Cyngor Caerdydd 2022 – gan ddangos ymrwymiad cynnar i wleidyddiaeth gydweithredol, sy’n seiliedig ar werthoedd.

Mae Paul yn dod a stori bersonol a gwleidyddol i’r sgwrs hon. Ffydd Gristnogol sydd ganddo – nid un newydd na ffuantus, ond ffydd sefydledig a ddaliir yn ddwfn – ffydd sydd wedi cyd-deithio ag ef drwy ei fywyd, ac a ganfu wreiddiau newydd pan symudodd i Gymru a dechrau addoli mewn eglwys yn Llandaf Fach. Mae’n ffydd sydd wedi llunio’r ffordd y mae’n ymgysylltu a chwestiynau cyfiawnder, cymuned, a’r daioni cyffredin – themau sy’n ganolog i weledigaeth y Blaid Werdd ar gyfer Cymru, ac sy’n cysylltu ei argyhoeddiadau ysbrydol a’i ymrwymiadau cyhoeddus mewn ffyrdd y mae’r cyfweliad hwn yn eu harchwilio gyda gofal.

Rhan o Raglen Ehangach

Mae’r cyfweliad hwn yn rhan o gyfres y mae Cytûn yn ei chyhoeddi yn ystod yr wythnosau cyn diwrnod pleidleisio ar 7 Mai 2026. Rydym yn estyn allan at ymgeiswyr o bleidiau a chylchoedd etholaeth amrywiol, ac rydym yn gobeithio rhannu cyfweliadau pellach yn y cyfnod sydd i ddod.

Mae’r cyfweliadau’n rhan o’n Raglen Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn – ymrwymiad parhaus sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r tymor etholiadol. Drwy’r rhaglen hon, mae Cytûn  yn gweithio i gefnogi’r gymuned Gristnogol eciwmenaidd ledled Cymru i ymgysylltu’n ystyrlon a sefydliadau democrataidd, pleidiau gwleidyddol, a’r llawn amrywiaeth o faterion sydd wedi’u datganoli i Lywodraeth Cymru ac sy’n cael eu craffu gan y Senedd – o iechyd ac addysg, i dai, yr amgylchedd a chyfiawnder cymdeithasol.

Nid ein nod yw dweud wrth bobl sut i bleidleisio, ond helpu Cristnogion ledled Cymru i wrando’n ofalus, gofyn cwestiynau da, ac ymgysylltu fel dinasyddion gwybodus a gweithgar ym mywyd ein cenedl.

Cymerwch Ran

Rydym yn croesawu ymatebion a myfyrdodau gan eglwysi ac unigolion ledled Cymru. Os oes gennych gwestiynau yr hoffech eu gweld yn cael eu cyflwyno i ymgeiswyr mewn cyfweliadau yn y dyfodol, neu os ydych chi’n cymryd rhan mewn trefnu digwyddiad holi-ac-ateb ac yr hoffech gefnogaeth gan Cytûn , cysylltwch a ni yn post@cytun.cymru.

Mae rheolau newydd yn pennu pwy sydd angen cofrestru fel gwarchodwr plant neu ddarparwr gofal dydd yng Nghymru yn dod i rym ym mis Ebrill 2027 — ac mae angen i eglwysi gymryd sylw. Mae Gorchymyn Eithriadau Gwarchod Plant a Gofal Dydd (Dirymu a Darpariaeth Drosiannol) (Cymru) 2026, a gyhoeddwyd ar 25 Mawrth gan y Gweinidog Dawn Bowden AS, yn diweddaru’r fframwaith eithrio am y tro cyntaf ers 2010 ac mae ganddo oblygiadau uniongyrchol ar gyfer crèches, grwpiau rhiant a phlentyni, ysgolion Sul, clybiau gwyliau, a darpariaeth ieuenctid ledled Cymru.

Y newidiadau pwysicaf i eglwysi fod yn ymwybodol ohonynt: mae’r eithriad gofal dwy-awr yn parhau, ond nid yw bellach yn gymwys lle mae plant dan 3 oed yn bresennol oni bai bod rhiant yn aros ar y safle drwy gydol y sesiwn; mae gofynion goruchwyliaeth ar gyfer plant 2 oed ac iau wedi’u cryfhau; ac — yn bositif — gall plant 10 oed bellach gael mynediad at wasanaethau ieuenctid trosiannol heb i ddarparwyr fod angen cofrestru, gan gynorthwyo eglwysi i gefnogi plant drwy’r cyfnod pontio o’r ysgol gynradd i’r ysgol uwchradd.

Chwaraeodd Cytûn ran weithredol yn llunio’r ddeddfwriaeth derfynol. Cododd ein hymateb ymgynghori ym mis Hydref 2025 bryderon difrifol am gynigion a fyddai wedi gosod beichiau anghynaliadwy ar ddarpariaeth eglwysig dan arweiniad gwirfoddolwyr — a chlywyd y dadleuon hynny. Yn fwyaf arwyddocaol, nid yw cynnig a fyddai wedi gofyn am gofrestriad lle bynnag yr oedd darparwr yn cynnig mwy nag un math o weithgaredd wedi’i gynnwys yn y Gorchymyn terfynol. Pe bai wedi’i gynnwys, byddai ysgolion Sul, clybiau gwyliau a dosbarthiadau ffydd ledled Cymru wedi wynebu dyfodol ansicr dros nos.

Deall y Newidiadau a Mesur eu Heffaith

Mae Cytûn wedi llunio briff polisi dwyieithog manwl i gynorthwyo enwadau aelod i weithio drwy oblygiadau’r Gorchymyn ar gyfer eu darpariaeth eu hunain. Rydym yn annog pob eglwys a swyddog denominasiynol i adolygu eu gweithgareddau cyfredol yn erbyn y fframwaith newydd — ac i geisio cyngor cyfreithiol neu broffesiynol annibynnol lle maent yn ansicr am eu sefyllfa, gan y bydd amgylchiadau’n amrywio.

Rydym hefyd yn gofyn i aelodau rannu canfyddiadau eu hadolygiadau mewnol â ni. Bydd gwybod sut mae’r Gorchymyn hwn yn effeithio ar eglwysi yn ymarferol — newidiadau i ddarpariaeth, costau ychwanegol, neu bwysau penodol ar gymunedau cyfrwng Cymraeg neu gymunedau gwledig — yn cryfhau safle Cytûn wrth i Lywodraeth Cymru ddatblygu canllawiau cymorth cyn dyddiad cychwyn mis Ebrill 2027.