Deddfwriaeth Coronafeirws:
Papur briffio i eglwysi Cymru

Gwneir pob ymdrech i sicrhau cywirdeb y wybodaeth hon, ond ni ddylid dibynnu arno at ddibenion cyngor cyfreithiol.

Rheoliadau ar gyfer addoldai yng Nghymru o Awst 7 2021 (cyfyngiadau Lefel 0)

Sgroliwch i lawr ar gyfer rheoliadau Pas Covid (yn weithredol o Hydref 11 2021)

Dyma grynodeb Llywodraeth Cymru o’r hyn y mae Lefel 0 yn ei olygu (pwyslais Cytun):

Ar Lefel Rhybudd Sero, o 7 Awst 2021, nid oes unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar nifer y bobl sy’n gallu cwrdd, gan gynnwys mewn cartrefi preifat, mannau cyhoeddus neu mewn digwyddiadau. Yn ogystal, caiff pob busnes a safle fod ar agor.
Fodd bynnag, nid ydym eto wedi cyrraedd sefyllfa lle gallwn gael gwared â phob mesur amddiffyn ac – yn unol â’r cyngor gwyddonol ac iechyd cyhoeddus diweddaraf – rydym yn cadw rhai rheolau cyfreithiol allweddol. Mae angen inni i gyd gymryd cyfrifoldeb o ran y rhain yn hytrach na’u gwneud yn ddewis personol.
1.         Bydd yn dal i fod angen i fusnesau, cyflogwyr a sefydliadau eraill gynnal asesiad risg penodol ar gyfer y coronafeirws a chymryd camau rhesymol i leihau unrhyw gysylltiad â’r feirws, a’i ledaeniad.
2.         Bydd yn dal i fod angen i bawb hunanynysu am 10 diwrnod os cânt brawf COVID-19 positif. Os ydych yn gyswllt agos i rywun sydd wedi profi’n bositif, yn 18 oed neu’n hŷn a heb eich brechu’n llawn, rhaid i chi hefyd hunanynysu am 10 diwrnod.
3.         Bydd yn dal i fod angen i oedolion a phlant dros 12 oed wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus dan do, ac eithrio safleoedd lletygarwch megis bwytai, tafarndai, caffis neu glybiau nos.

Yn unol â phwynt 1, mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau manwl ynghylch llunio asesiad risg a’r camau rhesymol i’w cymryd a ‘cherdyn gweithredu’ gyda gwybodaeth fwy penodol ar gyfer addoldaiMae’r rhain yn cynnwys gwybodaeth ddefnyddiol am sut y mae’r feirws yn lledu ac yn tynnu sylw at y gweithgareddau sy’n arwain at risg – megis canu.  Mae’r canllawiau yn gorffen gydag 11 cwestiwn sylfaenol i’w gofyn wrth lunio asesiad risg penodol. Mae cymal 18 y rheoliadau yn gosod dyletswydd ar y sawl sy’n gyfrifol am unrhyw fan sydd yn weithle neu ar agor i’r cyhoedd i roi sylw i’r canllawiau hyn (a chanllawiau eraill y Llywodraeth sy’n berthnasol – gweler isod). Mae’n bwysig, felly, fod y sawl sy’n gyfrifol am addoldy (fel pob man cyhoeddus arall) yn darllen y canllawiau hyn yn ofalus.
Cyfrifoldeb awdurdod priodol pob addoldy neu weithgarwch penodol yw llunio’r asesiad risg – mae trefniadau enwadol yn amrywio, ond yn gyffredinol y sawl sy’n gyfrifol am agweddau eraill ar iechyd a diogelwch addoldy neu weithgarwch penodol sy’n cario’r ddyletswydd gyfreithiol i lunio asesiad risg Covid.

Gellir gweld testun cyflawn Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru), fel y’u diwygiwyd, yma.

Yn unol â chymal 16 y rheoliadau, yn sgîl COVID-19 prif ddyletswydd gyfreithiol ychwanegol y ‘person’ (all fod yn gorff, megis cyngor eglwys y plwyf neu ddiaconiaid) sy’n gyfrifol am yr adeilad yw:

Cam 1
Cynnal asesiad penodol o’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws yn y fangre, ac wrth wneud hynny ymgynghori â phersonau sy’n gweithio yn y fangre neu gynrychiolwyr y personau hynny.
[Gweler yr adran isod am asesiadau risg am fwy o fanylion]
Cam 2
Darparu gwybodaeth i’r rheini sy’n mynd i’r fangre neu’n gweithio ynddi ynglŷn â sut i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws
, gan gynnwys gwybodaeth i’r rheini sy’n gweithio yn y fangre ynglŷn â’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a nodir o dan yr asesiad a gynhelir o dan Gam 1, a’r mesurau sydd i’w cymryd o dan Gam 3 i leihau’r risg.
Cam 3
Cymryd mesurau rhesymol i liniaru’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws sy’n codi pan fo personau yn ymgynnull yn y fangre, megis—
(a) ceisio rhwystro’r personau a ganlyn rhag bod yn bresennol yn y fangre—
(i) unrhyw berson sydd wedi cael canlyniad positif am y coronafeirws yn y 10 niwrnod blaenorol,
(ii) unrhyw berson sydd wedi cael cysylltiad agos yn y 10 niwrnod blaenorol â pherson sydd wedi cael canlyniad positif am y coronafeirws,
(iii) unrhyw berson sy’n profi symptomau sy’n gysylltiedig â COVID-19;

(b) sicrhau bod personau sy’n ymgynnull yn y fangre yn ymgynnull yn yr awyr agored pan fo hyn yn ymarferol;
(c) cyfyngu ar ryngweithio corfforol agos rhwng personau yn y fangre, yn benodol rhyngweithio wyneb yn wyneb, er enghraifft drwy—
(i) newid trefn mangre gan gynnwys lleoliad dodrefn a gweithfannau;
(ii) rheoli’r defnydd o fynedfeydd, tramwyfeydd, grisiau a lifftiau;
(iii) rheoli’r defnydd o gyfleusterau a rennir megis toiledau a cheginau;
(iv) fel arall, rheoli’r defnydd o unrhyw ran arall o’r fangre neu fynediad iddi;
(v) gosod rhwystrau neu sgriniau;
(d) cyfyngu ar hyd yr amser y caniateir i bersonau fod yn bresennol yn y fangre;
(e) ceisio sicrhau bod y fangre wedi ei hawyru’n dda;
(f) cynnal hylendid da yn y fangre;
(g) darparu, neu ei gwneud yn ofynnol defnyddio, cyfarpar diogelu personol.

[Is-gymal (2) wedi ei ddileu]
(3) Mae mesurau y gellir eu cymryd o dan baragraff (1) yn cynnwys—
(a) peidio â gwneud gweithgareddau penodol;
(b) cau rhan o’r fangre;
(c) caniatáu i berson sydd fel arfer yn gweithio yn y fangre ynysu, a’i alluogi i wneud hynny, oherwydd iddo gael canlyniad positif am y coronafeirws neu am ei fod wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd wedi cael canlyniad positif, am gyfnod—
(i) a argymhellir mewn canllawiau a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru;
(ii) a bennir mewn hysbysiad a roddir i’r person gan swyddog olrhain cysylltiadau;
(d) casglu gwybodaeth gyswllt oddi wrth bob person yn y fangre a’i chadw am 21 o ddiwrnodau at ddiben ei darparu i unrhyw un o’r canlynol, ar eu cais neu
ar ei gais—
(i) Gweinidogion Cymru;
(ii) swyddog olrhain cysylltiadau;
(e) cymryd mesurau rhesymol i sicrhau bod gwybodaeth gyswllt o’r fath yn gywir.

Wrth gwrs, mae gofynion cyfreithiol eraill – megis iechyd a diogelwch cyffredinol, diogelu plant ac oedolion bregus, diogelu data personol, ac yn y blaen – yn parhau mewn grym hefyd, ac ni ddylid eu hanghofio wrth drefnu addoli neu weithgarwch arall.

Nid oes uchafswm penodedig ar gyfer y nifer all fynychu oedfa, dan do neu yn yr awyr agored – dylai pob addoldy weithio allan ei uchafswm diogel ei hun yn wyneb yr asesiad risg a’i weithredu. Mae hyn yn wir p’un ai yw’r adeilad yn perthyn i gymuned ffydd ai peidio.

Caniateir cynnal gweithgareddau awyr agored wedi’u trefnu ar gyfer unrhyw nifer o bobl o unrhyw oedran. Fe erys yn angenrheidiol i gynnal asesiad risg cyflawn ar gyfer gweithgaredd awyr agored.

Gorchuddion wyneb

Mae’n ofyniad dan Gymal 20 y Rheoliadau i bawb dros 11 oed wisgo gorchudd wyneb mewn mangreoedd cyhoeddus dan do, gan gynnwys addoldai, oni bai fod ganddynt afiechyd neu anabledd sy’n gwarafun hynny. Ar Awst 27, fe ychwanegwyd Rheoliad 20(2)(aa) i olygu nad oes raid i’r sawl sy’n mynychu seremonïau priodas neu bartneriaeth sifil neu “seremoni briodas arall” (megis gwasanaeth bendithio priodas) wisgo gorchuddion wyneb. NID yw hyn yn newid y sefyllfa ar gyfer angladdau nac oedfaon eraill dan do, lle mae gorchuddion wyneb yn orfodol o hyd. (Gweler hefyd y Cwestiynau cyffredin isod ar gyfer mwy am orchuddion wyneb).

Mae’r eithriadau ychwanegol i’r gofyniad hwn yn gyfyng. Dyma nhw yn llawn:
(a) pan na fo P yn gallu rhoi gorchudd am ei wyneb, neu wisgo neu dynnu gorchudd wyneb, oherwydd salwch neu nam corfforol neu feddyliol, neu anabledd (o fewn yr ystyr a roddir i “disability” yn adran 6 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010);
(b) pan fo P yn ymgymryd â gweithgaredd ac y gellir ystyried fod gwisgo gorchudd wyneb yn ystod y gweithgaredd hwnnw yn peri risg i iechyd P;
(c) pan fo P yn gorfod tynnu’r gorchudd wyneb er mwyn cyfathrebu â pherson sy’n cael anhawster i gyfathrebu (mewn perthynas â lleferydd, iaith neu fel arall);
(d) pan fo P yn gorfod tynnu’r gorchudd wyneb er mwyn osgoi niwed neu anaf, neu’r risg o niwed neu anaf, i P neu i eraill;
(e) pan fo P yn y fangre i osgoi anaf, neu i ddianc rhag risg o niwed, ac nad oes gan P orchudd wyneb;
(f) pan fo P yn gorfod tynnu’r gorchudd wyneb i— (i) cymryd meddyginiaeth; (ii) bwyta neu yfed, pan fo’n rhesymol angenrheidiol;
(g) pan ofynnir i P dynnu’r gorchudd wyneb gan swyddog gorfodaeth.

Noder nad oes eithriad ar gyfer achlysuron pan fo pobl yn eistedd. Nid oes chwaith eithriad o ran canu (boed yn ganu cynulleidfaol neu yn ymarfer gan gôr).

Nid oes eithriad cyfreithiol ar gyfer arweinyddion addoli, ond yng nghanllawiau blaenorol Llywodraeth Cymru ar gyfer addoldai, fe ddywedwyd: Nid oes rhaid i’r sawl sy’n arwain yr addoliad wisgo gorchudd wyneb os yw’n anymarferol i wneud hynny.  Fodd bynnag dylid ystyried mesurau lliniaru arall i sicrhau ei bod yn creu rhwystr i ledaeniad megis cadw pellter, sgriniau, feisor a mesurau hylendid ychwanegol. Argymhellwn gadw at y canllaw hwn wrth lunio asesiad risg.

Ni ellir eithrio addoldy o’r gofyniad am orchuddion wyneb trwy lunio asesiad risg sy’n dangos nad oes eu hangen – maent yn ofyniad cyfreithiol.

Asesiadau risg

Mae’n ddyletswydd gyfreithiol ar y sawl sy’n gyfrifol am “fangreoedd rheoleiddiedig” (gan gynnwys addoldai, canolfannau cymunedol, ayb) i wneud asesiad risg cyn rhoi mynediad i’r cyhoedd i’r fangre am unrhyw reswm. Mae geiriad y rheoliadau yn ei gwneud yn ofynnol cynnal asesiad risg cyflawn (gan gynnwys materion iechyd a diogelwch cyffredinol, yn ogystal â’r rhai sy’n ymwneud â’r coronafeirws yn benodol).

Fe ddewisodd Llywodraeth Cymru eirio’r rheoliadau trwy gyfeirio at reoliadau Iechyd a Diogelwch o 1999, sydd wedi eu diwygio sawl gwaith ers hynny, ac yna mynnu eu darllen pe baent wedi eu geirio’n wahanol i’r hyn ydynt. Felly, er mwyn ceisio cynorthwyo ein haelod eglwysi i ddiweddaru eu hasesiadau risg yn unol â’r gyfraith, rydym wedi paratoi datganiad o’r hyn sy’n ofynnol y gellir ei lawrlwytho yma. Yn Saesneg yn unig y mae’r atodiad, gan mai yn Saesneg yn unig y mae’r rheoliadau iechyd a diogelwch sy’n sail iddo.

Byddem yn tynnu sylw arbennig at bump agwedd ar oblygiadau’r rheoliadau:

  1. Ein dealltwriaeth ni yw bod y rheoliadau yn gwneud paratoi asesiad risg cyflawn – yn cynnwys risgiau iechyd a diogelwch cyffredinol ac asesiad risg tan – yn ogystal â’r risgiau sy’n ymwneud yn benodol â’r coronafeirws – yn ofyniad cyfreithiol ar gyfer pob “mangre rheoleiddig”, hyd yn oed os nad oedd hynny’n ofyniad cyfreithiol cyn hyn.
  2. Mae’n ofyniad i ymgynghori ynghylch yr asesiad risg gyda’r sawl sy’n ‘gweithio’ yn y fangre. Gan y bydd llawer o aelodau cynulleidfa mewn addoldy yn gwirfoddoli mewn gwahanol ffyrdd, yn ymarferol mae hyn yn golygu ymgynghori gydag aelodau gweithredol y gynulleidfa. Mae canllawiau Llywodraeth Cymru am wirfoddoli yn cynnwys arweiniad defnyddiol am hyn. Gan mai gwirfoddol yw rhan fwyaf y tasgau sydd eu hangen i gynnal addoldai a chymunedau ffydd, fe fydd y canllawiau hyn yn ddefnyddiol i addoldai wrth drefnu a diogelu eu gwirfoddolwyr.
  3. Mae’r rheoliadau yn mynnu adolygu’r asesiad risg bob tro y newidir y rheoliadau coronafeirws neu y newidir y defnydd a wneir o’r adeilad (gan y byddai hyn yn a significant change in the matters to which it relates) a hefyd pan fo’r sefyllfa gyffredinol o gwmpas coronafeirws yn newid (gan y byddai hyn yn reason to suspect that it is no longer valid).
  4. Mae’r rheoliadau yn mynnu fod yr asesiad risg yn ysgrifenedig pan fo pump neu fwy yn “gweithio” yn y fangre. Gan fod ‘gweithio’ yn cynnwys gwneud hynny yn wirfoddol, credwn y byddai hyn yn cynnwys bron pob amgylchiad sy’n debygol o fod yn berthnasol i gymunedau ffydd.
  5. Mae yna ofynion penodol ar gyfer yr asesiad risg pan fo person neu bobl ifainc yn ‘gweithio’ yn y fangre.

Gobeithiwn y bydd yr atodiad yn gymorth i chi, ond noder nad yw’n gyngor cyfreithiol, ac y dylid ceisio cyngor proffesiynol arbenigol os oes unrhyw amheuaeth ynghylch sut i gymhwyso’r rheoliadau i’ch sefyllfa benodol chi.

Rydym yn falch o allu cyhoeddi yr arweiniad isod gan David Oliver, Ymgynghorydd Eglwys ac Arweinyddiaeth. Cawsant eu paratoi yn wreiddiol ar gyfer enwad Elim, ac felly maent yn rhagdybio arferion yr eglwysi rhyddion o ran cymundeb a phatrwm addoli a bywyd eglwysig. Gellir addasu’r 5 cam yma ar gyfer enwadau a thraddodiadau eraill.

Mae’r Eglwys yng Nghymru wedi paratoi canllawiau a thempled asesiad risg ar gyfer eglwysi (Saesneg yn unig) y gellid ei addasu ar gyfer enwadau eraill. Maent hefyd wedi paratoi canllawiau mwy penodol ar gyfer bedyddio (plant), cymun, angladdau a phriodasau, a neuaddau eglwys. Gellir canfod y rhain ar wefan yr Eglwys yng Nghymru.

Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu templed Cymraeg ar gyfer Asesiad Risg Covid. Mae’r Gweithgor Iechyd a Diogelwch hefyd wedi paratoi templed Cymraeg tebyg. Ni fydd pob adran yn berthnasol i bob addoldy, ac fe all y bydd yna risgiau eraill y byddwch am eu hystyried, ond mae’r naill dempled neu’r llall yn fan cychwyn defnyddiol.
Mae Llywodraeth Cymru wrthi yn cyhoeddi cardiau gweithredu‘ ar gyfer gwahanol fathau o leoliadau a gweithgareddau. Gellir gweld y detholiad cyfan yma, a gellir defnyddio’r un mwyaf addas at eich sefyllfa fel man cychwyn i’ch asesiad risg penodol eich hun.
Mae cardiau gweithredu tebyg ar gyfer gweithgareddau plant a phobl ifainc yma.

Bydd awyru yn elfen bwysig o unrhyw asesiad risg ar gyfer gweithgareddau dan do. Mae canllawiau Llywodraeth Cymru (sgroliwch i lawr i’r adran ‘Gwella awyru’) yn cynnwys crynodeb o’r wybodaeth wyddonol ddiweddaraf sy’n pwysleisio yr angen am awyru da pan fo pobl o aelwydydd gwahanol yn cyfarfod dan do. Ceir crynodeb o’r un wybodaeth yng nghanllawiau’r Gweithgor Iechyd a Diogelwch (Saesneg yn unig), a thynnwn sylw yn enwedig yr awgrymiadau ymarferol yn adrannau 4-6.

Bydd angen i asesiad risg gael ei seilio ar ledaeniad Covid-19 yn nalgylch yr addoldy neu’r gweithgarwch perthnasol. Gellir gweld gwybodaeth am Goronafeirws yn eich ardal ar wefan rhyngweithiol Iechyd Cyhoeddus Cymru (Saesneg yn unig). Gellir dod o hyd i dabl fesul awdurdod lleol yma. Gallwch hefyd ddefnyddio’r fwydlen i ddod o hyd i wybodaeth fwy lleol drwy hofran uwchben y map a greir gan y tab ‘MSOA area’ . Defnyddiwch y ddewislen i ddewis gwybodaeth am yr wythnos ddiwethaf (‘rolling 7 days’ ) – gan y gall niferoedd dyddiol amrywio’n fawr gan ddibynnu ar ba ddiwrnod o’r wythnos yw hi. Yn ogystal â nifer yr achosion yn lleol, mae’n gwneud gwahaniaeth a yw’r nifer yn codi ynteu’n gostwng.

Gyda darparu gwybodaeth yn bwysicach fyth yn Lefel 0, pan fo cymaint llai o reoliadau penodol, cofier bod Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi arwyddion dwyieithog y gellir eu lawrlwytho i gyfrannu at gyflawni’r ddyletswydd gyfreithiol am roi gwybodaeth.

Ar Fedi 21, fe gysylltodd Llywodraeth Cymru a Fforwm Cymunedau Ffydd Cymru i gynnig yr arweiniad ychwanegol canlynol ynghylch llunio a gweithredu asesiadau risg:

Mae’n bwysig cydnabod y dylai’r asesiad risg fod yn bwrpasol i’r lleoliad a’r gweithgareddau sydd i’w cynnal ac y dylai asesu risg fod yn broses ddeinamig sy’n cael ei hadolygu’n gyson wrth i’r gweithgareddau a’r amgylchedd ehangach newid, ac felly’r risgiau newid hefyd. Mae gan y canllawiau cyhoeddedig sail statudol yn y gyfraith a dylai trefnwyr allu dangos eu bod wedi eu hystyried.
Fodd bynnag, mae penderfyniadau ynghylch y camau lliniaru sydd i’w cymryd yn bwrpasol i’r lleoliad ac felly gellir gwneud penderfyniadau rhesymol. Er enghraifft, mae’r canllawiau’n cyfeirio at ‘ei gwneud yn ofynnol i aelodau’r gynulleidfa gymryd prawf cyn mynd i mewn’, ond gallai’r cam lliniarol hwn fod yn briodol mewn rhai amgylchiadau ac yn amhriodol mewn amgylchiadau eraill. Efallai y bydd trefnwyr am fabwysiadu hyn lle byddai man addoli yn orlawn, lle mae’n anodd sicrhau system awyru dda, a pan fo’r weithred o addoli yn ddigwydd dros gyfnod hwyach. Gallai mynnu hyn fod yn ormod ac yn ddiangen lle nad yw’r risg o haint yn risg amlwg o uchel. Y cyfan y mae’n ofynnol i drefnwyr ei wneud yw rhoi ystyriaeth i’r cwestiwn a gallu dangos y rhesymeg.
Mae hefyd yn bwysig cydnabod bod y broses o asesu a lliniaru risg yn ei gwneud yn ofynnol i drefnwyr gyfleu eu protocolau i’r cyhoedd a staff a chymryd camau rhesymol i’w gorfodi. Yn amlwg, gall fod yn anodd herio aelodau o’r cyhoedd a fyddai’n anwybyddu’n fwriadol y mesurau a roddwyd ar waith i fynd i’r afael â Covid-19. Fodd bynnag, mae hysbysu ac atgoffa pobl am y gofyniad i gadw ffenestri’n agored ar gyfer awyru neu ddilyn systemau un ffordd, lle mae’r camau lliniaru hyn wedi’u nodi gan yr asesiad risg, yn rhan o’r cyfrifoldeb i gymryd camau rhesymol. Yn yr un modd, byddai atgoffa pobl o’r ddyletswydd gyfreithiol i wisgo gorchudd wyneb dan do yn ddisgwyliad rhesymol i drefnwyr. Byddai’r hawl a’r awdurdod moesol i eithrio pobl o addoldai yn debygol o fod yn benodol i’r lleoliad a’r grŵp. Fodd bynnag, y ddyletswydd yw gweithredu mesurau rhesymol ac mae hyn yn cynnwys sicrhau nad yw’r camau lliniaru yr ydych wedi’u rhoi ar waith yn cael eu tanseilio.

Pasiau Covid

Ar Hydref 5 2021, fe gytunodd Senedd Cymru i Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) (Diwygio) (Rhif 17) 2021 i’w gweithredu o Hydref 11. Bydd y Rheoliadau hyn yn ei gwneud hi’n ofynnol i ofyn am pas Covid GIG neu brawf cyfatebol (mae’r Rheoliadau yn manylu ar yr hyn sy’n gyfatebol, e.e. prawf o frechiad tramor o rai gwledydd yn unig) cyn caniatáu mynediad i bobl 18 oed neu drosodd:

(a) clybiau nos (a ddiffinnir yn fanwl yn Rheoliad 16A 2(a))
(b) mangreoedd lle y mae digwyddiad yn digwydd a bod mwy na 10,000 o bobl yn bresennol ar unrhyw adeg;
(c) mangreoedd lle y mae digwyddiad yn digwydd i unrhyw raddau o dan do— (i) pan fo mwy na 500 o bobl yn bresennol ar unrhyw adeg, a (ii) pan na fo’r holl bersonau sy’n bresennol yn y digwyddiad yn eistedd fel arfer yn ystod y digwyddiad;
(d) mangreoedd lle y mae digwyddiad yn digwydd yn yr awyr agored— (i) pan fo mwy na 4,000 o bobl yn bresennol ar unrhyw adeg, a (ii) pan na fo’r holl bersonau sy’n bresennol yn y digwyddiad yn eistedd fel arfer yn ystod y digwyddiad.

Mae gweinyddiad priodas wedi ei eithrio o’r rheolau hyn, ond nid felly gweithgarwch crefyddol arall, felly pan fo cymunedau ffydd yn trefniadau digwyddiadau mawr bydd angen iddynt weithredu’r rheoliadau hyn.

Angladdau a phriodasau

Nid oes bellach cyfyngiad cyfreithiol ar bwy, na pha nifer, all fynychu gwasanaethau angladd a phriodas. Ond wrth lunio asesiad risg, dylid cofio y gall fod cynulleidfaoedd yn yr achlysuron hyn yn fwy o faint nag arfer, ac yn cynnwys pobl nad ydynt yn ymwybydol o drefniadau addoldai ar gyfer cadw pobl yn ddiogel.

Ceir canllawiau (‘cerdyn gweithredu’) Llywodraeth Cymru ar gyfer gwasanaethau angladd yn rhan o’r canllawiau am addoldai yma. Cyfrifoldeb awdurdodau priodol yr addoldy yw llunio a gweithredu asesiad risg ar gyfer gwasanaeth angladd yn yr addoldy. Fe fydd cyfrifoldebau tebyg ar awdurdodau mynwentydd ac amlosgfeydd a lleoliadau lletygarwch a all fod yn gwasanaethu’r un teulu. Fel arfer, bydd y trefnydd angladdau yn gallu cynghori ynghylch oblygiadau’r asesiadau risg ar gyfer gwahanol elfennau yn ystod y diwrnod.

Dylid nodi’r cymal hwn yn y cerdyn gweithredu yn ofalus, am bresenoldeb pobl sydd wedi profi’n bositif mewn angladdau:
Oherwydd (fel eithriad) bod person sydd wedi profi’n bositif gyda’r coronafeirws yn cael mynd i angladd aelod o’r teulu neu ffrind agos ar sail dosturiol, cymryd gofal arbennig mewn perthynas ag unrhyw berson o’r fath sy’n bresennol – gan gynnwys drwy ei gwneud yn ofynnol i’r person hwnnw wisgo gorchudd wyneb, cadw pellter corfforol llym, lleihau hyd y gwasanaeth angladd, sicrhau awyru da a chynnal cymaint o’r angladd â phosibl y tu allan.

Mae Llywodraeth Cymru wedi atal dros dro y rheoliadau a gyflwynwyd llynedd yn caniatáu gwneud trefniadau brys ar gyfer gwaredu cyrff meirw pe byddai niferoedd y marwolaethau yn rhy uchel i amlosgfeydd a mynwentydd ymdopi.

Nid oes bellach canllawiau penodol gan Lywodraeth Cymru ar gyfer priodasau, gwasanaethau bendithio priodas neu bartneriaeth sifil, ayb. Cyfrifoldeb awdurdodau priodol yr addoldy (ac nid y teulu) yw llunio a gweithredu asesiad risg ar gyfer oedfa briodas. Ond fe fydd angen i’r teulu (neu drefnydd y briodas, os oes un) gyd-gysylltu asesiadau risg ar ran lleoliadau lletygarwch, darparwyr cludiant, ac ati ar gyfer gwahanol elfennau’r diwrnod.

Ar Awst 27, fe ychwanegwyd Rheoliad 20(2)(aa) i olygu nad oes raid i’r sawl sy’n mynychu seremonïau priodas neu bartneriaeth sifil neu “seremoni briodas arall” (megis gwasanaeth bendithio priodas) wisgo gorchuddion wyneb. NID yw hyn yn newid y sefyllfa ar gyfer angladdau nac oedfaon eraill dan do, lle mae gorchuddion wyneb yn orfodol o hyd.

Mae’r Eglwys yng Nghymru wedi paratoi canllawiau a thempled asesiad risg ar gyfer priodasau ac angladdau (Saesneg yn unig) y gellid ei addasu at ddefnydd enwadau eraill. (Noder nad yw’r canllawiau hyn wedi eu diweddaru gyda’r newid parthed diffyg angen i wisgo gorchuddion wyneb mewn priodasau)

Ymweliadau bugeiliol

Gellir bellach trefnu ymweliadau bugeiliol dan do, gan gynnwys mewn cartrefi preifat. Dylid parhau i gymryd pob cam rhesymol i gadw’n ddiogel, ac os yw’r tywydd yn ffafriol dylid o hyd ystyried cyfarfod yn yr awyr agored.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau manwl ar ymweld a chartrefi gofal ac ymweld ag ysbytai. Mae’r canllawiau ar gartrefi gofal wedi eu diweddaru ar Awst 6, ond nid yw’r canllawiau ar gyfer ymweld ag ysybytai wedi eu diweddaru ers Mehefin 18. Gyda rhai Byrddau Iechyd yn ail gyflwyno cyfyngiadau ar ymweld, argymhellir cysylltu yn uniongyrchol a’r ysbyty i holi am eu trefniadau presennol.

Defnydd cymunedol ar addoldai a chanolfannau cymunedol

Caniateir agor canolfannau cymunedol (ac felly defnydd cymunedol ar addoldai), ar gyfer unrhyw weithgarwch, yn ddarostyngedig i asesiad risg a chymryd camau rhesymol i leihau lledaenu coronafeirws.

Gellir gweld canllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer canolfannau cymunedol yma. Ni chawsant eu diweddaru ers Gorffennaf 6, ond fe fydd y wybodaeth ynddynt o hyd yn ddefnyddiol o ran llunio asesiad risg. Felly hefyd canllawiau CGGC, a ddiweddarwyd ar Awst 26.
Fe fydd cardiau gweithredu Llywodraeth Cymru ar gyfer digwyddiadau neu lletygarwch yn berthnasol i rai digwyddiadau cymunedol, ac yn fan cychwyn defnyddiol i lunio asesiad risg penodol.

Mae’r Eglwys yng Nghymru wedi paratoi canllawiau a thempled asesiad risg ar gyfer neuaddau eglwys (Saesneg yn unig), y gellid eu haddasu ar gyfer sefyllfaoedd tebyg mewn enwadau eraill.

Canllawiau eraill

Mae yna ganllawiau eraill fydd yn berthnasol i rai addoldai:

Dylai eglwysi sy’n rhan o enwad, yn enwedig lle bo’r enwad yn ymddiriedolwr ar yr adeilad lleol, sicrhau eu bod yn ceisio cyngor eu henwad eu hunain am unrhyw ofynion enwadol perthnasol. Dylid nodi fod canllawiau nifer o enwadau traws-ffiniol yn seiliedig ar y Rheoliadau sy’n gymwys yn Lloegr yn hytrach na’r rhai sy’n gymwys yng Nghymru. Mater i’r enwad unigol yw hyn, a lle bo gwrthdaro rhwng cyngor enwadol a Rheoliadau Cymru dylid trafod hyn o fewn yr enwad perthnasol.

Mae nifer o’r bobl hynny sy’n gyfrifol am addoldai yn bryderus am gydymffurfio â’r Rheoliadau, yn enwedig pan eu bod yn newid yn rheolaidd. Fe all y bydd yn gymorth, felly, darllen canllawiau Llywodraeth Cymru i swyddogion gorfodi (wedi eu diweddaru ar gyfer Lefel 0), i weld yr hyn y byddan nhw yn chwilio amdano a sut  byddant yn gweithredu wrth sicrhau cydymffurfio â’r gyfraith.

Ambell gwestiwn penodol

Dyma atebion i ambell gwestiwn a ofynnir yn gyson. Byddwn yn ychwanegu at y rhestr hon yn rheolaidd.

Pam bod angen gwisgo gorchuddion wyneb mewn addoldai?

Dyma ymateb Llywodraeth Cymru ar Fedi 21 i’r cwestiwn hwn:

Mae Llywodraeth Cymru wedi derbyn cryn dipyn o ohebiaeth ynghylch gwisgo gorchuddion wyneb mewn addoldai ac rwy’n ymwybodol bod hyn yn wir yn eich blychau e-byst chi. Mae llawer o bobl wedi codi’r gymhariaeth â chlybiau nos a lletygarwch ac wedi awgrymu bod y gofyniad i’w gwisgo yn gwahaniaethu, ac rwyf am ymdrin â’r pwyntiau hyn. Fel y gwyddoch, mae’r feirws yn cylchredeg o hyd ac mae’r cyfraddau trosglwyddo cymunedol cyfredol yn peri pryder. Mae Gweinidogion wedi penderfynu bod cynnal gofyniad sydd yn y rheoliadau i wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus dan do yn rhywbeth y dylid ei wneud i ddiogelu iechyd y cyhoedd.
Gwnaed rhai eithriadau ar gyfer lleoliadau lletygarwch fel tafarndai a bwytai. Mae’r eithriadau hyn wedi’u gwneud nid am fod y gweithgareddau hyn yn fwy diogel yn eu hanfod, gan ei bod yn hollol amlwg nad ydynt yn fwy diogel. Fe’u gwneir oherwydd pa mor ymarferol yw gwisgo gorchuddion wyneb yn y lleoliadau hyn, sy’n gwneud gweithredu’r gofyniad yn afresymol.
Yn amlwg, nid yw’n bosibl gwisgo gorchudd wyneb wrth fwyta bwyd a diod ac mae’r dystiolaeth yn dangos bod gorchudd wyneb yn aneffeithiol pan maent yn llaith fel y byddai’n digwydd pe bai gofyn eu gwisgo wrth ddawnsio mewn clwb nos. Gan mai’r gweithgareddau hyn yw’r prif weithgareddau yn y maes lletygarwch wrth i bobl ymgynnull, penderfynwyd eu heithrio yn gyfan gwbl.
I’r gwrthwyneb, er ei bod yn amlwg yn anghyfforddus neu’n anghyfleus, mae’n ymarferol parhau i addoli wrth wisgo gorchudd wyneb. Os ydym yn cymryd y camau sy’n cyfyngu ar drosglwyddo’r feirws lle mae’n rhesymol i ni wneud hynny, rydym yn cynyddu ein gallu i fwynhau ein bywydau fel yr oeddem yn arfer ei wneud ac yn lleihau’r siawns y bydd yn rhaid inni weithredu mwy o gyfyngiadau yn nes ymlaen. Felly, nid yw cymharu risg gymharol mor bwysig ag ystyried pa mor rhesymol yw’r camau lliniaru.
Mewn perthynas â’r cwestiwn o wahaniaethu, rwy’n awgrymu, o gofio’r hyn a ddwedwyd uchod, nad yw’r camau yn gwahaniaethu mewn unrhyw ffordd. Ymdrinnir â mannau addoli yn yr un ffordd â mannau eraill sydd dan do lle mae pobl yn ymgynnull, megis theatrau a sinemâu. Nid yw’r gofyniad yn atal rhywun rhag defnyddio’u hawl (cymwys) i arddangos ei ffydd drwy addoli. Yn wir, o edrych ar yr ohebiaeth a anfonwyd atom, mae gwisgo gorchuddion wyneb yn cynnig cysur a hyder i bobl sy’n agored i niwed y gallant ddod i addoli mewn ffordd ddiogel.

Offerynnau a chanu

Caniateir canu cynulleidfaol (gyda gorchudd wyneb) a phob math o ganu offerynnol, yn ddarostyngedig i asesiad risg manwl. Mae canllawiau Llywodraeth Cymru yn nodi y gall canu fod yn weithgarwch risg uchel, a mae’r ‘cerdyn gweithredu’ ar addoldai yn dweud a ganlyn:
Mae canu neu lafarganu yn cynyddu’r aerosolau sy’n cael eu gollwng i’r awyr o gegau pobl. Drwy ganu llai neu roi’r gorau i ganu, gellir helpu i leihau’r perygl o drosglwyddo’r haint. Os bydd canu neu lafarganu yn digwydd, dylid rhoi mesurau lliniaru eraill ar waith, a allai gynnwys gwella’r awyru, symud y gweithgarwch allan i’r awyr agored, cynyddu’r gofod rhwng pobl, neu ganiatáu i lai o bobl fod yn bresennol.

Gellir darllen y cyngor technegol cyflawn sydd y tu cefn i hyn yma (Saesneg yn unig).

Gwasanaethau ac achlysuron arbennig (dan do neu yn yr awyr agored)

Caniateir cynnal gweithgareddau – gan gynnwys oedfaon – awyr agored a dan do ar gyfer unrhyw nifer o bobl. Fe erys yn angenrheidiol i gynnal a gweithredu asesiad risg cyflawn. Ceir canllawiau am hyn gan Lywodraeth Cymru yma.

Gweini lluniaeth cyn neu wedi oedfa

Gellir gweini lluniaeth yn ddarostyngedig i asesiad risg priodol. Fe fydd cerdyn gweithredu Llywodraeth Cymru ar gyfer lleoliadau lletygarwch yn fan cychwyn defnyddiol wrth lunio’r asesiad risg.

Glanhau’r adeilad

Dyma arweiniad ‘cerdyn gweithredu’ Llywodraeth Cymru ar gyfer addoldai:

  • Glanhau a diheintio arwynebau ac offer yn rheolaidd. Sicrhau bod digon o amser ar gyfer egwyl rhwng gwasanaethau a glanhau’n drylwyr ac yn rheolaidd, gan ddefnyddio diheintydd yn yr ardaloedd sy’n cael eu defnyddio fwyaf a’r mannau sy’n cael eu cyffwrdd fwyaf, megis dolenni drysau neu ganllaw grisiau.
  • Lle caiff gwrthrychau eu cyffwrdd fel rhan o’r addoliad, glanhau’r gwrthrychau hynny rhwng pob addolwr a’u cyffyrddodd a’u gwneud yn ofynnol i addolwyr ddiheintio neu olchi eu dwylo cyn ac ar ôl iddynt gyffwrdd y gwrthrychau.
  • Darparu hylif diheintio dwylo ac annog pobl i olchi eu dwylo’n rheolaidd.

Mae gan y Gweithgor Iechyd a Diogelwch arweiniad am ddewis diheintyddion glanhau ac ar gyfer dwylo yma.

Mae Iechyd Cyhoeddus Lloegr wedi cynhyrchu arweiniad manwl (Saesneg yn unig) am lanhau cyffredinol ac am lanhau adeilad wedi darganfod fod rhywun â Covid-19 wedi bod yno.

Profi, Olrhain, Diogelu

Mae Rheoliad 16 yn nodi mai un “mesur rhesymol” i ddiogelu pobl rhag y coronafeirws yw: Casglu gwybodaeth gyswllt oddi wrth bob person yn y fangre neu, mewn perthynas â phersonau o’r un aelwyd, oddi wrth un ohonynt, a’i chadw am 21 o ddiwrnodau at ddiben ei darparu i unrhyw un o’r canlynol ar ei gais
(i) Gweinidogion Cymru
(ii) swyddog olrhain cysylltiadau 
a chymryd mesurau rhesymol i sicrhau bod y wybodaeth gyswllt yn gywir. 

Ceir canllawiau manwl am gadw cofnodion Profi, Olrhain, Diogelu yma.

Nid yw’n orfodol yng Nghymru cyhoeddi cod QR ar gyfer addoldai er mwyn defnyddio’r ap Covid-19, ond fe ellir gwneud hynny os y dymunir.

Gall gwirfoddolwyr a gweithwyr cyflogedig nad ydynt bellach yn gallu gwneud eu gwaith gartref archebu dau brawf Covid-19 yr wythnos. Gweler y canllawiau a gwybodaeth bellach yma. Mae profion o’r fath yn wirfoddol, ond fe all y byddant yn cynnig sicrwydd i rai sy’n gweithio neu’n gwirfoddoli mewn eglwysi, caffis a siopau eglwysig, a chanolfannau cymunedol.

Unigolion sy’n bryderus am fynychu

Nid oes unrhyw reidrwydd ar neb i fynychu addoldy am unrhyw bwrpas, a dylid sicrhau gofal bugeiliol priodol o unrhyw sy’n bryderus am hynny. Rydym yn argymell sylwadau Bedyddwyr Ynghyd (cyfieithiad Cytûn): Rydym yn boenus ymwybodol fod yna botensial i’r broses o wneud penderfyniadau i’r dyfodol fod yn gynhennus. Mewn rhai ffyrdd roedd yn haws pan oedd y rheolau yn fwy caethiwus ond o leiaf yn bendant. Fe all y bydd sut yr ydym yn penderfynu cyn bwysiced i eglwysi â’r penderfyniadau eu hunain. Rydym yn apelio ar bawb sydd ynglŷn â hyn i fod yn garedig i’w gilydd, i wrando yn dda, i ddeall y pwysau sydd ar arweinyddion, ac i gyfaddawdu yn unol â hynny. Mae hwn yn amser bregus iawn i eglwysi ac fe ofynnwn i chi gofio’r alwad yn Effesiaid 4 ‘Byddwch yn ostyngedig ac addfwyn bob amser; byddwch yn amyneddgar, a goddef beiau eich gilydd mewn cariad. Gwnewch eich gorau glas i ddangos bod yr Ysbryd Glân wedi’ch gwneud chi’n un, a’i fod yn eich clymu gyda’ch gilydd mewn heddwch.’

Diweddarwyd cyngor Llywodraeth Cymru ar gyfer y sawl sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol ar Orffennaf 27 a chyhoeddwyd canllaw hawdd ei ddarllen ar Awst 16.

Mae’r Eglwys Ddiwygiedig Unedig wedi llunio offeryn asesu risg personol ar gyfer aelodau cynulleidfaoedd (Saesneg yn unig).

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi adnoddau hawdd eu darllen ar gyfer y cyhoedd yn cynnig arweiniad cyffredinol am gadw’n ddiogel.

Mae Llywodraeth Cymru wedi creu bathodynnau priodol i bobl eu gwisgo er mwyn atgoffa eraill i gadw eu pellter.

Bedydd

Gellir cynnal bedydd trochiad a bedydd plant yn ddarostyngedig i asesiad risg manwl – gan gofio risgiau i’r sawl sy’n rhan o’r bedydd, ac i gynulleidfa a all gynnwys rhai nad ydynt wedi arfer â threfn yr eglwys.

Wrth fedyddio plentyn, gan ddibynnu ar draddodiad yr enwad, fe all y bydd arweinydd nad yw am gyffwrdd â’r baban am ddefnyddio llestr litwrgaidd neu lestr cyffredin (megis cwpan neu lwy fawr) o hyd braich, a gall y bydd hyn yn fwy urddasol ac ymarferol na ‘sblasio’ dŵr o bell. Gellir trefnu ymarfer gyda dol os am sicrhau y bydd y dull a ddewisir yn addas.

Mae’r Eglwys yng Nghymru wedi paratoi canllawiau a thempled asesiad risg ar gyfer bedyddio plant (Saesneg yn unig), y gellid ei addasu ar gyfer enwadau eraill.

Gwasanaethau cymundeb

Dylid paratoi asesiad risg pwrpasol ar gyfer gweinyddu’r cymun. Mae hyn yn arbennig o bwysig os bwriedir torri torth a’i rhannu neu defnyddio cwpan gyffredin ar gyfer y gwin.

Mae nifer o gyflenwyr masnachol yn darparu pecynnau unigol yn cynnwys afrlladen a chwpan plastig o win. Os yw hyn yn gydnaws â thraddodiad yr eglwys, gellir bendithio’r rhain a’u dosbarthu, neu gellir dosbarthu’r pecynnau yn y seddi cyn yr oedfa neu eu gadael i’w codi wrth i addolwyr gyrraedd. Os gofynnir i addolwyr ddod a’u bara eu hunain, gellir cadw cyflewnad o’r pecynnau hyn wrth gefn ar gyfer addolwyr sy’n anghofio neu’n ymweld. Bydd rhai eglwysi am osgoi defnyddio’r pecynnau hyn oherwydd y swmp o blastig na ellir ei ail-ddefnyddio sydd ynddynt.

Mae’r Eglwys yng Nghymru wedi paratoi canllawiau a thempled asesiad risg ar gyfer y cymun (Saesneg yn unig). Dylai enwadau sy’n defnyddio dulliau gwahanol o weinyddu’r cymun nodi y byddai angen addasu gofalus ar y canllawiau a’r templed hwn.

Conffyrmio, ordeinio ac arddodi dwylo

Dylid paratoi asesiad risg pwrpasol pan fo angen arddodi dwylo fel rhan o’r oedfa. Dylid ymgynghori ymlaen llaw â’r sawl y bwriedir ei gyffwrdd ynghylch beth sy’n dderbyniol iddynt.

Plant a phobl ifainc

Gellir cynnal pob gweithgarwch yn unol ag asesiad risg priodol. Bydd y canllawiau canlynol gan Lywodraeth Cymru yn ddefnyddiol wrth baratoi’r asesiad risg:

  • Gofal plant a chynlluniau chwarae wedi eu cofrestru gyda’r Awdurdod Lleol neu heb eu cofrestru – wedi eu diweddaru ar gyfer Lefel 0 ar Awst 7.
  • Cardiau gweithredu’ ar gyfer llunio asesiadau risg ar gyfer gweithgareddau i blant, gofal plant a chynlluniau chwarae (ar gyfer Lefel 0).
  • Gweithgareddau wedi eu trefnu ar gyfer plant – canllawiau ar gyfer llunio asesiad risg wedi eu diweddaru ar Awst 6.
  • Cyfarfodydd llywodraethiant eglwysig

    Gellir cyfarfod yn unol ag asesiad risg priodol. Lle bo rhai o aelodau’r cyfarfod yn oedrannus a/neu yn dioddef iechyd gwael, dylid cymryd hynny i ystyriaeth wrth lunio’r asesiad risg. Pan gynhelir cyfarfod o’r fath mewn cartref preifat, bydd yr eglwys o hyd yn gyfrifol am ddiogelwch, ac felly dylid ymgynghori â deilydd y cartref i asesu’r risg.

    Addoli mewn adeiladau nad ydynt yn perthyn i’r gymuned ffydd

    Y sawl sy’n gyfrifol am yr adeilad sy’n gyfrifol am drefnu asesu’r risg. Dylid trafod gyda’r awdurdod priodol am sut i drefnu’r addoli.

    Cynlluniau cymorth gan Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru

    Mae’r ariannu canlynol ar gael trwy Lywodraeth Cymru, a gall gefnogi gweithgareddau cymunedol a gynhelir gan grwpiau ffydd. Ni fydd yn cefnogi gweithgarwch crefyddol.

    Mae Cronfa Adfer y Gwasanaethau Gwirfoddol ar gael i pob mudiad trydydd sector, yn cynnwys grwpiau ffydd. Mae’n anelu at atal anghydraddoldebau sydd wedi codi o ganlyniad i Covid-19 rhag bod yn barhaol. Gall gyllido gweithgarwch cymunedol arweinir gan wirfoddolwyr sydd wedi’i ganoli ar yr adferiad.

    Mae Cronfa Gwydnwch Trydydd Sector Cymru yn darparu cyfuniad o grantiau a benthyciadau ar gyfer mudiadau trydydd sector mewn tri ffrwd: goroesi, gwella ac amrywio. Mae’n derbyn ceisiadau gan grwpiau ffydd, ond am fod y cyllid yn cynnwys benthyciad fe all y bydd yn addas ar gyfer rhai grwpiau yn unig. Mae angen i ymgeiswyr fod yn fudiadau corfforedig, neu fod yn barod i ymgorffori cyn derbyn yr ariannu. Mae cylch Medi-Tachwedd 2021 yn rhoi blaenoriaeth i fudiadau sy’n cynorthwyo pobl â nodweddion gwarchodedig, gan gynnwys grwpiau crefydd/cred. Dilynwch y ddolen am ragor o fanylion.

    Mae’r Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol yn cynnig grantiau cyfalaf ar ddwy lefel, hyd at £25,000 ar gyfer cynlluniau llai a hyd at £250,000 ar gyfer cynlluniau mwy o faint. Rhaid defnyddio’r grant ar gyfer gwella adeiladau cymunedol sy’n cael eu defnyddio’n eang. Gall hyn gynnwys cyfleusterau a weithredir gan grwpiau ffydd cyhyd a’u bod ar agor i’r gymuned ehangach.

    Mae yna nifer fawr o raglenni grant eraill a gynigir gan fudiadau y tu allan i Lywodraeth Cymru fydd yn darparu cyllid ar gyfer cynlluniau arweinir gan grwpiau ffydd. Mae hyn yn cynnwys cronfeydd Deddf Eglwys Cymru a weithredir gan awdurdodau lleol (gweler gwefan eich awdurdod lleol) a rhaglenni Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, Sefydliad Cymunedol Cymru a nifer o ymddiriedolaethau a sefydliadau. Gellir gweld gwybodaeth am y ffynonellau ariannu hyn ar wefan Cyllido Cymru.

    Mae gwefan Busnes Cymru yn cynnwys gwybodaeth gynhwysfawr am gynlluniau cymorth eraill sydd ar gael ac am gynllun prentisiaethau sydd wedi’i ehangu ar gyfer pobl sy’n ddi-waith oherwydd effaith y pandemig.

    Mae CGGC wedi paratoi rhestr gynhwysfawr o ffynonellau cyllid ar gyfer mudiadau trydydd sector, a mae llawer o’r rhain yn agored i eglwysi a grwpiau ffydd.

    Bydd hefyd yn beth da i grwpiau ffydd gysylltu a’u cyngor gweithredu gwirfoddol lleol er mwyn derbyn cymorth gyda dod o hyd i ffynonellau ariannu lleol a chenedlaethol. Gallwch ddod o hyd i wybodaeth am eich cyngor gweithredu gwirfoddol lleol gan Cefnogi Trydydd Sector Cymru.

    Gethin Rhys
    06.10.2021