Eglwys a Chymdeithas

Eglwys a Chymdeithas

Ers dyfodiad y Cynulliad Cenedlaethol ym Mai 1999 fe gynhyrchodd Cytûn lu o bapurau ar ddatganoli. Ym Mehefin 2020, cyhoeddwyd papur gwyntyllu gan Cytûn ar y cyd â Chanolfan Materion Rhyngwladol Cymru a Chyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru yn archwilio agweddau

Bwletin Polisi Chwefror 2021

Bwletin Polisi Chwefror 2021

ALL EGLWYSI A CHENEDL AIL-ADEILADU’N WELL? Mae eglwysi Cymru, fel y genedl gyfan, wedi canolbwyntio ers blwyddyn ar amryfal effeithiau Covid-19 a’r cyfyngiadau cyfreithiol ar ein gwaith. Yn ogystal â darparu gwybodaeth am y materion ymarferol hynny, mae Cytûn o’r

Etholiadau Cymru 2021

Etholiadau Cymru 2021

ETHOLIADAU CYMRU 2016 – CANLLAW CWTA Ar y 6ed o Fai 2021, caiff etholwyr Cymru eu cyfarch gan ddau etholiad gwahanol, tair system bleidleisio wahanol, a thair ffin etholaethol wahanol. Mewn ambell ardal, fe all y bydd is-etholiadau i ethol

Bwletin Polisi Chwefror 2021

Bwletin Polisi Chwefror 2021

ALL EGLWYSI A CHENEDL AIL-ADEILADU’N WELL? Mae eglwysi Cymru, fel y genedl gyfan, wedi canolbwyntio ers blwyddyn ar amryfal effeithiau Covid-19 a’r cyfyngiadau cyfreithiol ar ein gwaith. Yn ogystal â darparu gwybodaeth am y materion ymarferol hynny, mae Cytûn o’r

Read more
Bwletin Polisi Rhagfyr 2020

Bwletin Polisi Rhagfyr 2020

PANDEMIC YN CYNYDDU’R GOFYN AR FANCIAU BWYD Mae ffigurau newydd gyhoeddwyd fis Tachwedd  yn datgelu fod banciau bwyd yn rhwydwaith Trussell Trust ar draws Cymru wedi darparu 70,393 o barseli bwyd i bobl yn wynebu argyfwng rhwng Ebrill a Medi

Read more
Papur briffio am Fil Cwricwlwm ac Asesu (Cymru) 2020 a Chwricwlwm i Gymru 2022

Papur briffio am Fil Cwricwlwm ac Asesu (Cymru) 2020 a Chwricwlwm i Gymru 2022

Ar 6 Gorffennaf 2020, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru Fil Cwricwlwm ac Asesu (Cymru). Cyhoeddwyd hefyd nifer o ddogfennau cefndirol. Nod y Bil yw gosod sail statudol i Gwricwlwm i Gymru a gyhoeddwyd yn Ionawr 2020 ar gyfer ysgolion i’w gyflwyno o

Read more

Trydar

Facebook

Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Holocaust Memorial Day (HMD) on 27 January is the day to remember the millions of people murdered in the Holocaust, under Nazi Persecution and in the genocides in Cambodia, Rwanda, Bosnia, and Darfur. Holocaust Memorial Day Trust (HMDT) is the charity which promotes and supports HMD in the UK.
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Dydd Llun
Diwrnod 8
Cymodi â’r greadigaeth gyfan

“Er mwyn i’m llawenydd i fod ynoch, ac i’ch llawenydd chwi fod yn gyflawn”
(Ioan 15:11)
• Colosiaid 1:15-20 Ynddo ef y mae pob peth yn cydsefyll
• Marc 4:30-32 Cyn lleied â hedyn mwstard

Myfyrdod
Mae’r emyn i Grist yn yr Epistol at y Colosiaid yn ein gwahodd i ganu mawl i iachawdwriaeth Duw, iachawdwriaeth sy’n cwmpasu’r holl fydysawd. Trwy’r Crist croeshoeliedig ac atgyfodedig, agorwyd llwybr tuag at gymod; mae dyfodol o fywyd a heddwch yn yr arfaeth ar gyfer y greadigaeth hefyd.
Gyda llygaid ffydd, gwelwn fod teyrnas Dduw yn wirionedd sydd yn agos iawn atom ond sydd eto’n fach iawn, bron yn anweledig, megis hedyn mwstard. Fodd bynnag, mae’n tyfu. Hyd yn oed yng nghanol trallod ein byd mae Ysbryd yr Un Atgyfodedig ar waith. Mae’n ein hannog i weithio’n ddiflino – gyda phawb o ewyllys da – i geisio cyfiawnder a heddwch ac i sicrhau y daw’r ddaear unwaith eto’n gartref i’r holl greaduriaid. Rydym yn rhannu yng ngwaith yr Ysbryd fel y gall y greadigaeth yn ei holl gyflawnder barhau i foli Duw. Pan mae natur yn dioddef, pan gaiff bodau dynol eu gormesu, mae Ysbryd y Crist Atgyfodedig – ymhell o ganiatáu i ni wangalonni – yn ein gwahodd i ddod yn rhan o’i waith iachusol.
Mae’r newydd-deb bywyd mae Crist yn ei gynnig, er mor guddiedig y gall hynny fod, yn dod â goleuni gobaith i lawer. Mae’n darddle cymod ar gyfer yr holl greadigaeth ac yn cynnwys llawenydd sy’n dod o’r tu allan i ni: “er mwyn i’m llawenydd i fod ynoch, ac i’ch llawenydd chwi fod yn gyflawn” (Ioan 15:11).
“Ydych chi am ddathlu’r newydd-deb bywyd mae Crist yn ei gynnig drwy’r Ysbryd Glân, ac am adael iddo fyw ynoch chi, yn ein plith ni, yn yr Eglwys, yn y byd a thrwy’r holl greadigaeth?”
[Yr ail addewid a wneir adeg gwneud proffes yng Nghymuned Grandchamp]

Gweddi
Driol Dduw, diolchwn i ti am i ti ein creu a’n caru.
Diolchwn i ti am dy bresenoldeb ynom ninnau ac yn y greadigaeth.
Bydded i ni ddysgu edrych ar y byd fel rwyt tithau’n edrych arno, gyda chariad.
Yng ngobaith y weledigaeth honno, bydded i ni allu gweithio i sicrhau byd
lle bydd cyfiawnder a heddwch yn ffynnu,
er gogoniant i’th enw.

Cwestiynau
• I ba raddau mae eich bywyd chi’n datgan iachawdwriaeth Duw? Pa argraff am Dduw fyddai eraill yn ei chael o’r ffordd rydych chi’n byw?
• Beth allai eich eglwys(i) a’ch cymuned ei wneud gyda’i gilydd i beri bod cyfiawnder a heddwch yn ffynnu yn eich ardal?
• Sut mae eich eglwys neu eich grŵp o eglwysi’n gofalu am greadigaeth Duw? Pa newidiadau, bach neu fawr, allech chi eu gwneud a fyddai’n gwneud y gofal hwnnw’n fwy effeithiol?
Ewch a gwnewch
(gweler www.ctbi.org.uk/goanddo)
Byd-eang: Dysgwch am y gadwyn weddi dros gyfiawnder hinsawdd ac ymunwch â hi.
Lleol: Ymgyrchwch gyda’ch gilydd dros gyfiawnder hinsawdd yn y cyfnod yn arwain at y trafodaethau ynghylch newid hinsawdd o dan nawdd y Cenhedloedd Unedig yn Glasgow yn 2021.
Personol: Gweithredwch o blaid cyfiawnder hinsawdd yn eich bywyd eich hun.
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Dydd Sul
Diwrnod 7
Tyfu mewn undod
“Myfi yw’r winwydden; chwi yw’r canghennau”
(Ioan 15:5a)
• 1 Corinthiaid 1:10-13; 3:21-23 A rannwyd Crist?
• Ioan 17:20-23 Fel rydych chwithau a minnau’n un

Myfyrdod
Y noson cyn ei farw, gweddïodd Iesu am undod y rhai a roes y Tad iddo: “ar iddynt oll fod yn un… er mwyn i’r byd gredu”. Wedi ein huno ag ef, fel mae cangen yn un â’r winwydden, rydym yn rhannu’r un sug sy’n llifo drwom ac yn ein bywhau.
Mae pob traddodiad yn ceisio ein tywys tuag at galon ein ffydd: cymundeb â Duw, drwy Grist, yn yr Ysbryd. Po fwyaf y byddwn yn byw’r cymundeb hwnnw, po fwyaf fydd ein cyswllt â Christnogion eraill ac â’r greadigaeth gyfan. Mae Paul yn ein rhybuddio rhag coleddu agwedd a oedd eisoes wedi bygwth undod y Cristnogion cyntaf: blaenoriaethu ein traddodiad ein hunain er niwed i undod corff Crist. Wedyn bydd gwahaniaethau’n gwahanu’n hytrach nag yn cyfoethogi pawb. Roedd gweledigaeth Paul yn un eang iawn: “Mae pob peth yn eiddo i chwi... a chwithau yn eiddo Crist, a Christ yn eiddo Duw” (1 Corinthiaid 3:22-23).
Mae ewyllys Crist yn ein rhwymo i ddilyn llwybr undod a chymod. Mae’n ein rhwymo hefyd i gyd-weddïo ag yntau: “ar iddynt oll fod yn un… er mwyn i’r byd gredu” (Ioan 17:21).
“Peidiwch byth ag ildio i dderbyn gwarth gwahanu Cristnogion sydd mor barod i fynegi cariad tuag at gymydog, ac eto sy’n aros yn rhanedig. Gwnewch undod corff Crist yn fater o’r pwys mwyaf i chi.”
[The Rule of Taizé in French and English (2012) t.13]

Gweddi
Ysbryd Glân,
y tân bywiol a’r anadl dyner, tyrd ac aros gyda ni.
Adnewydda ynom y dyhead am undod
fel y gallwn fyw yn ymwybodol o’r rhwymyn sy’n ein huno ynot ti.
Bydded i’r holl rai a wisgodd Grist adeg eu Bedydd
uno a thystio gyda’i gilydd i’r gobaith sy’n eu cynnal.

Cwestiynau
• Ydych chi wedi derbyn gwarth yr ymwahanu rhwng Cristnogion fel rhywbeth anochel?
• Pa ran o’ch traddodiad chi sy’n fywiol ac yn bywiocáu a beth allwch chi ei ddysgu oddi wrth yr hyn sy’n fywiol ac yn bywiocáu o fewn traddodiadau
Pa effaith fyddai mwy o undod rhwng yr eglwysi’n ei gael ar y byd??
Ewch a gwnewch
(gweler www.ctbi.org.uk/goanddo)
Byd-eang: Dysgwch ragor am y Gynghrair ACT a Caritas International a dathlwch y ffordd mae cyrff Cristnogol yn dod ynghyd i beri trawsnewid ledled y byd.
Lleol: Trefnwch drafodaeth ar-lein neu drwy gydgyfarfod ar thema undod, gyda chymorth hwyluswr, ar gyfer yr eglwysi yn eich ardal.
Personol: Ystyriwch ac ymrwymwch i gyflawni un weithred sy’n hybu undod.
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Dydd Sadwrn
Diwrnod 6 Croesawu eraill
“Ewch allan a dwyn ffrwyth, ffrwyth sy’n aros…”

(Ioan 15:16b)
• Genesis 18:1-5 Abraham yn croesawu’r angylion wrth dderw Mamre
• Marc 6:30-44 Iesu’n tosturio wrth y tyrfaoedd

Myfyrdod
Pan ganiatawn i Grist ein trawsnewid, bydd ei gariad yn tyfu ynom ac yn dwyn ffrwyth. Mae croesawu eraill yn ffordd ymarferol o rannu’r cariad sydd o’n mewn.
Drwy gydol ei oes, croesawai Iesu’r rhai a gyfarfyddai. Gwrandawai arnynt a chaniatáu iddynt gyffwrdd ag ef, heb fod ag ofn eu dioddefaint.
Yn yr hanes yn y Beibl am amlhau’r torthau, mae Iesu’n teimlo trugaredd wrth weld y dorf newynog. Gŵyr bod angen maeth ar bob rhan o’r bod dynol, ac mai ef yn unig a all ddiwallu’r newyn am fara a’r syched am fywyd fel ei gilydd. Ond nid yw am wneud hynny heb ei ddisgyblion, heb yr ychydig y gallant hwythau ei roi iddo: pum torth a dau bysgodyn.
Hyd heddiw, mae’n ein gwahodd i fod yn gydweithwyr iddo, gan gynnig ei ofal diamod. Weithiau bydd rhywbeth mor fach ag edrychiad caredig, clust agored neu ond ein presenoldeb yn ddigon i wneud i rywun deimlo bod croeso iddo neu iddi. Pan gynigiwn ein galluoedd gwan i Iesu, bydd yn eu defnyddio mewn ffyrdd a fydd yn ein synnu.
Yna, byddwn yn profi’r hyn a brofodd Abraham, oherwydd wrth roi y byddwn yn derbyn, ac wrth groesawu eraill, fe’n bendithir ninnau’n helaeth.
“Crist ei hun fyddwn yn ei groesawu mewn gwestai.” [The rule of Taizé in French and English (2012) t.103]
“A fydd y bobl y byddwn yn eu croesawu ddydd ar ôl dydd yn canfod ynom ddynion a merched y mae Crist, ein tangnefedd, yn disgleirio drwom?”
[The Sources of Taizé (2000) t.60]

Gweddi
Iesu Grist,
deisyfwn groesawu’n gyflawn y brodyr a’r chwiorydd sydd gyda ni.
Gwyddost pa mor aml rydym yn teimlo na allwn wneud dim i leddfu eu dioddefaint,
eto rwyt tithau bob amser yno o’n blaenau
ac rwyt eisoes wedi eu derbyn yn dy drugaredd.
Llefara wrthynt drwy ein geiriau ninnau, ymgeledda hwy drwy ein gweithredoedd,
a bydded i’th fendith orffwys ar bawb ohonom.

Cwestiynau
• Pan ydych chi’n cyfarfod pobl newydd a ydynt yn gweld “disgleirdeb Crist” ynoch chi?
• Wrth i ni gyd-weddïo am fwy o undod, ym mha ffordd ydym yn cynnig croeso Crist i Gristnogion eraill?
• Am beth mae pobl yn newynu yn eich cymuned chi?
Ewch a gwnewch
(gweler www.ctbi.org.uk/goanddo)
Byd-eang: Treuliwch amser heddiw’n myfyrio ar eitemau newyddion o wahanol rannau o’r byd. Gweithredwch mewn ymateb i’r eitem sy’n ysgogi’r mwyaf o gydymdeimlad ynoch.
Lleol: Cyfrannwch mewn unrhyw ffordd a allwch i fanc bwyd, i gynllun tyfu bwyd neu i fenter prydau cymunedol yn eich ardal.
Personol: Myfyriwch ynghylch pwy yw’r ‘dieithryn’ i chi. Sut allech chi ymgysylltu â’r unigolyn neu’r unigolion hynny pan fyddwch yn dod i gysylltiad â hwy nesaf a sut allech chi gynnig croeso iddynt?
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Cytun: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru / Churches Together in Wales
Dydd Gwener
Diwrnod 5
Gadael i’r gair ein trawsnewid
“Yr ydych chwi eisoes yn lân trwy’r gair…”
(Ioan 15:3)
• Deuteronomium 30:11-20 Y mae Gair Duw yn agos iawn atat
• Mathew 5:1-12 Gwyn eich byd

Myfyrdod
Mae Gair Duw yn agos iawn atom. Mae’n fendith ac mae’n addo dedwyddwch. Os agorwn ein calonnau, bydd Duw yn siarad â ni ac yn trawsnewid yn amyneddgar yr hyn ynom sy’n marw. Mae’n symud ymaith yr hyn sy’n rhwystro twf bywyd gwirioneddol, yn union fel y bydd y gwinllannwr yn tocio’r winwydden.
Mae myfyrio’n rheolaidd ar destun o’r Beibl, yn unigol neu mewn grŵp, yn newid y ffordd yr edrychwn ar bethau. Bydd llawer o Gristnogion yn gweddïo drwy’r Gwynfydau bob dydd. Mae’r Gwynfydau’n datgelu dedwyddwch sydd ynghudd yn yr hyn sydd heb ei gyflawni, dedwyddwch sydd yr ochr draw i ddioddefaint: gwyn eu byd y rhai, dan gyffyrddiad yr Ysbryd, nad ydynt bellach yn atal eu dagrau ond yn gadael iddynt lifo ac felly’n cael eu cysuro. Wrth iddynt ddarganfod tarddle’r ffynnon sydd ynghudd o’u mewn, mae’r newyn am gyfiawnder a’r syched am estyn allan at eraill i geisio heddwch i’r byd yn tyfu ynddynt.
Fe’n gelwir yn barhaus i adnewyddu’n hymrwymiad i fywyd, drwy ein meddyliau a’n gweithredoedd. Mae yna adegau pan ydym yn blasu’n barod, yma, heddiw, y fendith a brofwn yn gyflawn ar ddiwedd amser.
“Gweddïwch a gweithiwch tuag at deyrnasiad Duw.
Drwy gydol eich dydd
gadewch i Air Duw anadlu bywyd i mewn i’ch gwaith a’ch gorffwys.
Ym mhopeth, byddwch yn dawel ynoch eich hunain
fel y byddwch yn preswylio yng Nghrist.
Llanwer chwi ag ysbryd y Gwynfydau:
llawenydd, symlrwydd, trugaredd.”
[Bydd Chwiorydd Cymuned Grandchamp yn adrodd y geiriau hyn yn feunyddiol.]

Gweddi
Bendigedig wyt ti, Dduw ein Tad,
am rodd dy Air yn yr Ysgrythur Sanctaidd.
Bendigedig wyt ti am ei rym trawsffurfiol.
Cynorthwya ni i ddewis bywyd a thywys ni drwy dy Ysbryd,
fel y gallwn brofi’r dedwyddwch rwyt tithau mor awyddus i’w rannu â ni.

Cwestiynau
• Beth mae “gadael i Dduw deyrnasu” yn eich bywyd yn ei olygu i chi? A oes unrhyw beth y gallech ei newid neu ei addasu?
• Pe byddai i’ch eglwys(i) fyw y Gwynfydau bob dydd pa wahaniaeth fyddai hynny’n ei wneud i’r cymunedau mae’r eglwys(i) yn eu gwasanaethu?
Beth mae’n ei olygu yn ein byd heddiw i fod dan fendith Duw?
Ewch a gwnewch
(gweler www.ctbi.org.uk/goanddo)
Byd-eang: Dysgwch ragor am y fenter Cyfiawn Air a threfnwch sesiwn a fydd yn cysylltu’r eglwysi yn eich ardal â chymuned rywle arall yn y byd.
Lleol: Pa un weithred gariadus a allai’r eglwysi yn eich ardal ei chyflawni gyda’i gilydd er mwyn bod yn fendith unol o fewn eich cymuned ehangach? could the churches in your area take together to be a unified blessing in your wider community?
Personol: Darllenwch drwy’r Gwynfydau (Mathew 5: 3-11) yn araf. Pa un o’r gweithredoedd a ddisgrifir yn y darn hwn o’r Ysgrythur y teimlwch y dylech chithau ei chyflawni heddiw?