Mae Cytûn yn cefnogi eglwysi ac aelodau drwy adnoddau sydd wedi’u cynllunio i gefnogi ymgysylltiad â heriau gwleidyddol a pholisi cyhoeddus, ac i helpu i lunio ymateb ystyriol a gwybodus gan y gymuned Gristnogol ehangach. Ers 1999, mae ein gwaith wedi canolbwyntio’n benodol ar ymgysylltu â’r sefydliadau datganoledig, yn gyntaf Cynulliad Cenedlaethol Cymru, ac wedyn Llywodraeth Cymru a’r Senedd.
Beth yw Diwinyddiaeth Gyhoeddus?
Mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn mynegi’r argyhoeddiad bod gan y ffydd Gristnogol a myfyrdod diwinyddol rôl hanfodol a pharhaus i’w chwarae wrth lunio trafodaeth gyhoeddus, polisi a bywyd sifig mewn cymdeithas gyfoes.
Ymhell o fod wedi’i chyfyngu i’r sffêr breifat neu i strwythurau eglwysig sefydliadol, mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn dadlau bod mewnwelediadau Cristnogol i gyfiawnder, urddas, cymuned a’r lles cyffredin yn cynnig safbwyntiau hanfodol ar yr heriau dybryd sy’n wynebu ein cymdeithas aml-ddiwylliannol ac sy’n dod yn fwyfwy seciwlar. Trwy dystiolaeth eciwmenaidd—ymgysylltiad cydweithredol eglwysi ar draws ffiniau enwadol—mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn dangos undod argyhoeddiad Cristnogol ac yn chwyddo llais proffwydol cymunedau ffydd wrth fynd i’r afael â materion o bryder cyhoeddus, o anghydraddoldeb cymdeithasol a stiwardiaeth amgylcheddol i addysg ac adnewyddu sifig.
“Mae Cristnogaeth yn sefyll neu’n cwympo gyda’i phrotest chwyldroadol yn erbyn trais, mympwyon a balchder grym, ac â’i phle dros y gwan. Mae Cristnogion yn gwneud rhy ychydig i wneud y pwyntiau hyn yn glir … Mae Cristnogaeth sefydliadol yn addasu’n rhy rhwydd i addoli grym. Dylai Cristnogion beri mwy o dramgwydd, synnu’r byd yn llawer mwy nag y maent yn ei wneud ar hyn o bryd.” Fy Nerth a Wneir yn Berffaith mewn Gwendid, Bonhoeffer, 1934
Mae Cytûn – Eglwysi Ynghyd yng Nghymru yn chwarae rhan hanfodol wrth gefnogi ei heglwysi a’i sefydliadau aelod i ymgysylltu’n effeithiol â gwleidyddiaeth a llywodraethu cyhoeddus Cymru, gan sicrhau bod safbwyntiau Cristnogol yn llywio datblygu polisi a gwneud penderfyniadau cyhoeddus ar lefel genedlaethol a chymunedol.
Mae’r gwaith hwn yn adeiladu ar etifeddiaeth ddofn a pharhaol yr eglwys Gristnogol yng Nghymru, sydd ers canrifoedd wedi bod yn allweddol wrth lunio cymeriad, gwerthoedd a sefydliadau’r genedl—o arloesi ym maes addysg a gofal iechyd i feithrin rhinweddau sifig undod cymunedol, cyfrifoldeb cymdeithasol a chyfranogiad democrataidd sy’n parhau i ddiffinio cymdeithas Gymru heddiw.
Gwrando ac Ymgysylltu
Fel pob agwedd ar ein cenhadaeth, cefnogir ein gwaith ym maes Diwinyddiaeth Gyhoeddus gan ymgysylltiad rheolaidd â Grŵp Ymgysylltu Cytûn, sy’n cael ei lunio o blith ei holl aelodau, ac fe’i goruchwylir gan ei Fwrdd Ymddiriedolwyr.
Mae ymagwedd Cytûn at Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus wedi’i seilio ar gydnabyddiaeth ostyngedig fod dehongliad dynol o’r Ysgrythur, pa mor dda ei fwriad bynnag, yn parhau i fod yn ddarostyngedig i gyfyngiadau a chamliwiau dwys. Drwy gydol hanes, mae testunau Beiblaidd wedi’u defnyddio i gyfiawnhau gormes, gorfodaeth a darostyngiad y rhai mwyaf bregus—o ddarostwng menywod a phobloedd trefedigaethol i ecsbloetio’r greadigaeth ei hun—gan ddatgelu pa mor rhwydd y gall fframweithiau diwinyddol gael eu llygru er mwyn gwasanaethu buddiannau grym yn hytrach na rhyddhad. Nid yw’r gydnabyddiaeth hon o wendid cynhenid meddwl diwinyddol dynol yn tanseilio awdurdod yr Ysgrythur na grym trawsnewidiol tystiolaeth Gristnogol; yn hytrach, mae’n creu gofod hanfodol ar gyfer gostyngeiddrwydd dilys a hunan-archwiliad beirniadol o fewn yr eglwys.
Y gydnabyddiaeth hon o ffaeledigrwydd sy’n agor y posibilrwydd o fewnwelediad dyfnach: drwy barhau’n effro i ddoethineb a thraddodiadau ysbrydol crefyddau a chredoau eraill, a thrwy wrando’n ofalus ar y rhai y mae eu lleisiau wedi’u hymyleiddio neu eu heithrio o drafodaeth ddiwinyddol, gall y gymuned Gristnogol ddirnad yn well y gwirionedd rhyddhaol sydd wrth galon dysgeidiaeth Crist. Yn yr agwedd hon o agoredrwydd gostyngedig, mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn gyfle i dystio’n fwy dilys i ymrwymiad radical Crist i gyfiawnder, urddas a ffyniant yr holl greadigaeth, wedi’i fireinio a’i ddyfnhau drwy ddeialog wirioneddol â lledrith lawn profiad ysbrydol a mewnwelediad moesol dynol.
Cefnogir ein gwaith a’n tystiolaeth ym maes Diwinyddiaeth Gyhoeddus gan Goleg Bedyddwyr Caerdydd