Cytûn — Eglwysi Ynghyd yng Nghymru — yw corff eciwmenaidd eglwysi Cristnogol Cymru. Mae ein hymgysylltiad â bywyd cyhoeddus yn llifo’n uniongyrchol o’n hargyhoeddiadau diwinyddol: cred nad yw ffydd, cyfiawnder a ffyniant pawb yn bosibl eu gwahanu. Diwinyddiaeth Gyhoeddus yw’r ymbarél sy’n cwmpasu’r holl waith hwn. Ers 1999, mae’r ymrwymiad hwnnw wedi cael mynegiant arbennig yn ein hymgysylltiad â sefydliadau datganoledig Cymru — yn gyntaf y Cynulliad Cenedlaethol, yna’r Senedd — lle rydym yn dod â llais yr eglwysi i ddylanwadu ar y penderfyniadau sy’n llunio bywyd Cymru.
Beth yw Diwinyddiaeth Gyhoeddus?
Mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn cynrychioli’r argyhoeddiad bod gan ffydd Gristnogol a myfyrdod diwinyddol rôl hanfodol a pharhaus i’w chwarae wrth lunio disgwrs cyhoeddus, polisi a bywyd dinesig mewn cymdeithas gyfoes.
Ymhell o fod wedi’i chyfyngu i’r maes preifat neu strwythurau sefydliadol yr eglwys, mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn haeru bod dirnadaeth Gristnogol o gyfiawnder, urddas, cymuned a lles cyffredin yn cynnig safbwyntiau hanfodol ar yr heriau brys sy’n wynebu ein cymdeithas amlddiwylliannol a seciwlar gynyddol. Trwy dystiolaeth eciwmenaidd — ymgysylltiad cydweithredol eglwysi ar draws ffiniau enwadol — mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn dangos undod argyhoeddiad Cristnogol ac yn cryfhau llais proffwydol cymunedau ffydd wrth fynd i’r afael â materion o bwys cyhoeddus, o anghydraddoldeb cymdeithasol a stiwardiaeth amgylcheddol i addysg ac adnewyddiad dinesig.
“Christianity stands or falls with its revolutionary protest against violence, arbitrariness, and pride of power, and with its plea for the weak. Christians are doing too little to make these points clear… Christendom adjusts itself far too easily to the worship of power. Christians should give more offense, shock the world far more, than they are doing now.”
Dietrich Bonhoeffer, ‘My Strength is Made Perfect in Weakness’ in The Collected Sermons of Dietrich Bonhoeffer, ed. Isabel Best, 2012, Minneapolis: Fortress Press
Mae Cytûn yn chwarae rôl allweddol yn cefnogi ei haelod-eglwysi a’i sefydliadau i ymgysylltu’n effeithiol â llywodraethiant gwleidyddol a chyhoeddus Cymru, gan sicrhau bod safbwyntiau Cristnogol yn llywio datblygiad polisi a gwneud penderfyniadau cyhoeddus ar lefel genedlaethol a chymunedol.
Mae’r gwaith hwn yn adeiladu ar etifeddiaeth ddofn a pharhaol eglwys Gristnogol Cymru, sydd ers canrifoedd wedi bod yn offeryn i lunio cymeriad, gwerthoedd a sefydliadau’r genedl — o arloesi addysg a gofal iechyd i feithrin rhinweddau dinesig undod cymunedol, cyfrifoldeb cymdeithasol a chyfranogiad democrataidd sy’n parhau i ddiffinio cymdeithas Cymru heddiw.
O Ddiwinyddiaeth i Weithredu: Ein Briffiadau Polisi
Mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus heb ymgysylltiad ymarferol mewn perygl o ddod yn haniaethol. Mae Briffiadau Polisi Cytûn yn fynegiant ymarferol o’n hargyhoeddiadau diwinyddol — ymatebion seiliedig ar dystiolaeth, wedi’u dadlau’n ofalus, i gwestiynau polisi cyhoeddus penodol, wedi’u gwreiddio yn y gwerthoedd a’r dirnadaeth y mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn eu darparu. Boed ar gyfiawnder economaidd, addysg, gofal iechyd neu’r amgylchedd, ein Briffiadau Polisi yw’r man lle mae sylfaen ddiwinyddol yn cwrdd â realiti polisi cyhoeddus.
Themâu Allweddol
Ar hyn o bryd mae ein gwaith Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn canolbwyntio ar chwe maes allweddol:
- Cyfiawnder Economaidd — mynd i’r afael â dyled, tlodi, cynhwysiant ariannol a dosbarthiad adnoddau mewn cymdeithas Cymru
- Addysg a Dysgu Gydol Oes — hyrwyddo mynediad, tegwch a rôl ffurfiannol gwerthoedd mewn addysg ar bob cyfnod o fywyd
- Iechyd a Gofal Cymdeithasol — ymgysylltu â chwestiynau urddas, cydwybod a moeseg gofal
- Stiwardiaeth Amgylcheddol — ymateb i’r argyfwng ecolegol fel mater o frys diwinyddol
- Bywyd Cyfansoddiadol a Democrataidd — cefnogi cyfranogiad gwybodus yng llywodraethiant esblygol Cymru a’i sefydliadau democrataidd sy’n cynnwys Cysylltiadau Rhyngffydd a Chydlyniant Cymdeithasoltrwyadeiladu pontydd rhwng cymunedau ffydd a hyrwyddo Cymru groesawgar a chydlynus
Gwrando ac Ymgysylltu
Fel pob agwedd ar ein cenhadaeth, mae ein gwaith ym maes Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn cael ei gefnogi gan ymgysylltiad rheolaidd â Grŵp Galluogi Cytûn, a dynnir o’i holl aelodau, ac fe’i goruchwyliwyd gan ei Bwrdd Ymddiriedolwyr.
Mae dull Cytûn o Ddiwinyddiaeth Gyhoeddus wedi’i seilio ar yr adnabyddiaeth ostyngedig fod dehongliad dynol o’r Ysgrythur, er mor ddidwyll, yn aros yn agored i gyfyngiadau a gwyriadau dwys. Trwy gydol hanes, bu testunau Beiblaidd yn cael eu defnyddio i gyfiawnhau gormes, gorfodaeth a darostyngiad y rhai bregus — gan ddangos pa mor hawdd y gall fframweithiau diwinyddol gael eu llygru i wasanaethu buddiannau grym yn hytrach na rhyddhad. Nid yw’r gydnabyddiaeth hon o wendid cynhenid mewn meddylfryd diwinyddol yn lleihau awdurdod yr Ysgrythur na grym trawsnewidiol tystiolaeth Gristnogol; yn hytrach, mae’n creu gofod hanfodol ar gyfer gostyngeiddrwydd dilys a hunan fyfyrio beirniadol o fewn yr eglwys.
Y gydnabyddiaeth hon o feidroldeb sy’n agor y posibilrwydd o ddealltwriaeth ddyfnach: trwy aros yn astud i ddoethineb traddodiadau Cristnogol ac, fel y caniatâ cyfle, i rai crefyddau a chredoau eraill, a thrwy wrando’n ofalus ar y rhai y mae eu lleisiau wedi’u hymyleiddio neu eu heithrio o ddisgwrs diwinyddol, gall y gymuned Gristnogol ddarganfod yn well y gwirionedd rhyddhaodd yng nghalon dysgeidiaeth Crist. Yn y meddylfryd agored a gostyngedig hwn, mae Diwinyddiaeth Gyhoeddus yn gyfle i dystio’n fwy dilys i ymrwymiad radical Crist i gyfiawnder, urddas a ffyniant yr holl greadigaeth.
Mynd yn Ddyfnach
Archwilir Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn yn fanylach trwy ein cyhoeddiadau a’n darllediadau.
Cefnogir ein gwaith a’n tystiolaeth ym maes Diwinyddiaeth Gyhoeddus gan Goleg Bedyddwyr Caerdydd.