Mae’r ddarlith gyntaf yng nghyfres newydd Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn,
Claiming Christianity: the Challenge of the Far Right, a gyflwynwyd gan
y Parchedig Dr Helen Paynter, bellach ar gael i’w gwylio ar-lein.
Lansiwyd y gyfres er mwyn annog ymgysylltiad Cristnogol ystyrlon â bywyd
cyhoeddus yng Nghymru, gan gynnig lle i fyfyrio ar sut y mae ffydd yn
llywio ymatebion i faterion cymdeithasol, gwleidyddol a diwylliannol.
Trwy ddod â diwinyddion ac ymarferwyr parchus i drafodaeth am heriau
cyfoes, nod y darlithoedd yw cefnogi eglwysi ac unigolion i feddwl yn
ddyfnach am ddimensiynau cyhoeddus y ffydd Gristnogol.
Rhoddwyd y ddarlith agoriadol gan y Parchedig Dr Helen Paynter,
Cyfarwyddwr y Ganolfan Astudio’r Beibl a Thrais yng Ngholeg Bedyddwyr
Bryste. Mae Dr Paynter yn adnabyddus am ei gwaith ar ddehongli’r Beibl,
cyfiawnder a’r defnydd moesegol o’r ysgrythurau, ac mae wedi
ysgrifennu’n helaeth am y modd y caiff y Beibl ei gamddefnyddio weithiau
i gyfiawnhau niwed neu waharddiad. Yn Claiming Christianity: the
Challenge of the Far Right, mae’n archwilio sut y mae iaith ac
hunaniaeth Gristnogol yn cael eu defnyddio mewn dadleuon cyhoeddus
cyfredol, ac yn myfyrio ar yr hyn y mae’n ei olygu i Gristnogion siarad
yn gyfrifol ac yn ffyddlon yn y sffêr gyhoeddus.
Mae’r ddarlith hefyd yn ystyried y ffyrdd y gellir galw ar Gristnogaeth
i gefnogi agenda wleidyddol neu ddiwylliannol benodol, weithiau mewn
ffyrdd nad ydynt yn adlewyrchu ehangder na dyfnder y traddodiad
Cristnogol. Mae Dr Paynter yn archwilio sut y mae elfennau o’r dde
eithafol wedi ceisio hawlio hunaniaeth Gristnogol er mwyn cefnogi
naratifau cenedlaetholgar neu eithriadol, ac yn gwahodd gwrandawyr i
fyfyrio’n feirniadol ar y datblygiadau hyn. Mae’n annog eglwysi i adfer
tystiolaeth gyhoeddus gyfoethocach a mwy tosturiol sydd wedi’i gwreiddio
ym mywyd a dysgeidiaeth Iesu ac, fel ysgolhaig yr Hen Destament, mae’n
myfyrio ar rôl y proffwydi wrth lefaru’r gwir wrth rym.
Bydd cyfres Diwinyddiaeth Gyhoeddus Cytûn yn parhau gyda darlithoedd
pellach yn archwilio’r berthynas rhwng y ffydd Gristnogol a bywyd
cyhoeddus yng Nghymru. Trwy sicrhau bod y darlithoedd ar gael ar-lein,
mae Cytûn yn gobeithio ehangu cyfranogiad yn y trafodaethau hyn a
darparu adnoddau y gall eglwysi, myfyrwyr ac eraill sydd â diddordeb yn
rôl diwinyddiaeth yn y sffêr gyhoeddus eu defnyddio. Gellir bellach
wylio’r ddarlith gan y Parchedig Dr Helen Paynter, Claiming
Christianity: the Challenge of the Far Right, drwy wefan Cytûn.