Cyn dadl ddydd Mercher ar wariant rhyngwladol Llywodraeth Cymru, mae Cytûn wedi galw ar Aelodau’r Senedd i wrthod cynnig y mae’n ei ddisgrifio fel un sinigaidd ac ymrannol — ac i ddewis tir cyffredin yn hytrach na rhaniad newydd.
Pan fydd Aelodau’r Senedd yn trafod Cynnig NDM9249 a gyflwynwyd gan Reform UK, ddydd Mercher hwn, 17 Mehefin, gofynnir iddynt bleidleisio ar a ddylai Cymru ddod â’i holl wariant rhyngwladol i ben. Mae Cytûn: Eglwysi Ynghyd yng Nghymru wedi eu hannog, o bob plaid, i ddweud na.
I genedl fach, dadleua Cytûn, nid moethusrwydd erioed fu edrych tuag allan. Mae’n rhan o bwy yw Cymru. Mae ein hymgysylltiad â’r byd yn cynnal swyddi drwy fasnach a buddsoddiad mewnol; mae’n agor gorwelion i bobl ifanc drwy raglen Taith, sydd eisoes wedi mynd â dysgwyr o bob cwr o Gymru i fwy na naw deg o wledydd; ac mae’n anrhydeddu ein hymrwymiadau i gymdogion sy’n byw mewn tlodi eithafol drwy raglen Cymru ac Affrica. Cymru yw Cenedl Masnach Deg gyntaf y byd ac mae’n Genedl Noddfa — ac mae Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang yn ddyletswydd sydd eisoes wedi’i hysgrifennu yn ein cyfraith drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.
Mae’r symiau dan sylw yn gymedrol: ffracsiwn o un y cant o gyllideb Cymru. Mae’r enillion — mewn ffyniant, enw da a chydwybod dda — yn sylweddol.
Nid yw’r olwg hon tuag allan yn newydd. Ganrif yn ôl, yn 1924, llofnododd tua 390,296 o fenywod Cymru — bron traean o fenywod y genedl — ddeiseb heddwch yn apelio at fenywod America i helpu i adeiladu byd a lywodraethid gan gyfraith yn hytrach na rhyfel. Fe wnaethant drefnu o dŷ i dŷ, drwy gapeli a chynulleidfaoedd ar hyd a lled y wlad; dychwelwyd y gofeb o fwy na saith milltir o lofnodion adref i Gymru yn 2023, ac mae bellach yn y Llyfrgell Genedlaethol. Mae’n atgof bod cyfeillgarwch a chyfrifoldeb y tu hwnt i’n ffiniau yn rhedeg yn ddwfn ym mywyd ein heglwysi a’n cymunedau.
Pryder ehangach
Fodd bynnag, mae pryder Cytûn yn mynd yn ddyfnach na’r cynnig unigol hwn. Mae’r corff wedi mynegi pryder gwirioneddol am arddull wleidyddol sy’n lleihau cwestiynau cymhleth i ddewisiadau ffug naill ai/neu, ac am gynigion a luniwyd yn llai i lywodraethu nag i rannu.
Dywedodd Dr Cynan Llwyd, Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, a gyhoeddodd y briff:
“Mewn cyfnod o her fyd-eang wirioneddol, mae gan bobl Cymru hawl i ddeddfwyr sy’n cymryd eu swydd o ddifrif — yn cynrychioli eu holl etholwyr, yn pwyso a mesur pob safbwynt sy’n cystadlu â’i gilydd mewn ewyllys da, ac yn dewis gwaith amyneddgar adeiladu yn hytrach na theatr rhannu. Gan fod gwleidyddiaeth ddeuaidd yr etholiad bellach y tu ôl i ni, rydym yn gobeithio y bydd Aelodau’n modelu’r math o fywyd cyhoeddus sy’n ceisio tir cyffredin yn hytrach na rhaniad newydd.”
Bydd Cytûn yn parhau, heb ofn na ffafr, i sefyll dros Gymru sy’n hyderus, yn hael a heb ofni’r byd y tu hwnt i’w glannau — ac, ar ddechrau’r seithfed Senedd hon, rydym yn galw am wleidyddiaeth ras, tosturi a pharch gwirioneddol at bawb.
Mae Cytûn wedi rhannu briffiad llawn ar Gynnig NDM9249 ag Aelodau’r Senedd.