Polisi lleol a chenedlaethol wrth galon trafodaethau Cytûn yn yr Eisteddfod
Defnyddiodd Cytûn ei bresenoldeb yn Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las i barhau â’r drafodaeth ynghylch rhai o’r heriau mwyaf sy’n wynebu cymunedau ledled Cymru, gydag addysg a dyfodol ysgolion ffydd yn uchel ar yr agenda.
Cyfarfu Dr Cynan Llwyd, Ysgrifennydd Cyffredinol Cytûn, â’r Gwir Barchedig Dorrien Davies, Esgob Tyddewi ac Esgob yr Eglwys yng Nghymru sydd â chyfrifoldeb am addysg.
Roedd y drafodaeth yn arbennig o amserol. Mae’r Eglwys yng Nghymru wedi mynegi pryder cryf ynghylch cynigion sy’n effeithio ar statws ysgolion eglwysig yn Sir Benfro, gan gynnwys Ysgol Cilgerran, ysgol cyfrwng Cymraeg lle mae Cyngor Sir Penfro wedi cynnig dileu ei statws fel ysgol Wirfoddol a Reolir yr Eglwys yng Nghymru.
Mae’r Eglwys wedi dadlau bod y mater yn mynd ymhell y tu hwnt i statws gweinyddol ysgol unigol. Mae’n ymwneud â dewis rhieni, cymeriad cymunedau lleol a’r gallu i deuluoedd gael mynediad at addysg mewn ysgol eglwysig. Ymwelodd yr Esgob Dorrien ag ysgolion oedd yn wynebu newid yn gynharach eleni, gan bwysleisio gwerth eu cyfraniad addysgol a’u hethos Cristnogol.
Mae hyn yn codi cwestiwn ehangach i Gymru: pa le fydd gan ysgolion ffydd yn nyfodol addysg Cymru?
Mae ysgolion yr Eglwys yng Nghymru yn addysgu tua 27,000 o ddysgwyr. Yn ei chynhadledd ysgolion genedlaethol eleni, pwysleisiodd yr Eglwys degwch, cynhwysiant a chydlyniant cymunedol ochr yn ochr â rhagoriaeth addysgol a gweledigaeth Gristnogol.
I Cytûn, nid mater i un enwad neu un ysgol yn unig yw hwn. Mae addysg yn un o bum maes polisi blaenoriaeth Cytûn, fel y’u cymeradwywyd gan ei aelodau. Mae hynny’n rhoi cyfrifoldeb clir ar Cytûn i sicrhau bod profiad, llais a chyfraniad yr eglwysi yn rhan o’r drafodaeth genedlaethol am ddyfodol addysg yng Nghymru.
Roedd y sgwrs rhwng Dr Llwyd a’r Esgob Dorrien felly yn cysylltu pryder lleol uniongyrchol â her genedlaethol llawer ehangach: sut y gall Cymru ddiogelu dewis addysgol, gwerthfawrogi cyfraniad ysgolion ffydd, a sicrhau bod penderfyniadau am ddyfodol ysgolion wedi’u gwreiddio yn anghenion a lleisiau’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu?
Gwyliwch y sgwrs rhwng yr Esgob Dorrien a Dr Cynan Llwyd wrth iddynt drafod yr heriau sy’n wynebu addysg ac ysgolion ffydd yng Nghymru – a rhannwch hi er mwyn helpu i ehangu’r drafodaeth bwysig hon.